Lenen geeft beleggers benen

Een lezeres tobt met een paar ton, die ze per se wil beleggen, en vraagt naar een goede adviseur. De reactie op dit verzoek luidt: beleggen is niet de basis van vermogensvorming, maar de afronding van een financieel plan en bij (effecten)banken werken deskundigen die zowel met plannen als beleggen helpen. Begin daar dus eerst. Na die suggestie maakt de tobster over de telefoon een soort wegwerpgebaar: praat me er niet van!

Is die verachting terecht? Soms wel, maar dat is geen reden om weg te lopen. Even op je strepen staan doet wonderen, de klant is toch koning. Daarom worden bankkantoren steeds vorstelijker van inrichting en uiterlijk - uw paleis.

Wie overweegt zijn zaken eens op een rijtje te zetten doet er goed aan meer dan een adviseur - bijvoorbeeld bank, accountant, fiscalist of verzekeringsman - raad te vragen. Een advies verplicht tot niets. Misschien zijn die mannen en vrouwen niet onafhankelijk, maar dat zegt niets over hun deskundigheid. Ook kan je alle adviezen met elkaar vergelijken, verschillen uitpluizen, en daarna de beste weg kiezen.

De bekende klacht over beleggen luidt dat banken te snel naar eigen beleggingsfondsen verwijzen. Een te vrijblijvend advies hoeft een koning(in) natuurlijk niet te accepteren, want in de provisie voor effectenorders zit een opslag voor advies- en researchkosten. Profiteer daar dus van.

Banken weigeren niet altijd om de beursbillen te ontbloten. De ING Bank ziet in haar nieuwe Effect Hypotheek-plan Dortsche Petroleum (houdstermaatschappij aandelen Koninklijke Olie), Wolters Kluwer, Unilever, CSM en Aegon als beste fondsen voor de lange termijn. Een opmerkelijk verschil met de favorieten van het weekblad Beleggers Belangen. Vijf redacteuren beheren op papier ieder een portefeuille van een ton en bezitten geen van de bankfavorieten. De zesde BelBel'er heeft alles verkocht en houdt zijn kruit tijdelijk droog.

Het ING-concept bestaat uit zes samenhangende delen: een eigen huis, een hypotheek zonder verplichte aflossing, een lening om aandelen te kopen, een pakket aandelen om de twee leningen mee af te lossen, een kapitaalverzekering bij overlijden (om na overlijden af te lossen) en een fiscaal vriendelijke opzet.

Hoe werkt het plan in de praktijk voor Peter Dubois (39), die 95 duizend gulden per jaar verdient, zijn vrouw Claudia (36) zonder inkomen en hun twee kinderen?

De familie wil een huis kopen en heeft daar een hypotheek van 300 duizend gulden met een looptijd van 30 jaar voor nodig. Aan het eind van die periode willen ze voor de aflossing ten minste 180 duizend gulden aan aandelen bezitten. De rest komt uit andere potjes of ook uit aandelen, wanneer de opbrengsten meevallen.

De bank berekent, uitgaande van 7 procent rendement, de investering in aandelen (met 180 duizend over 30 jaar als doel) op 24.310 gulden. Daarvan worden ook de aankoopkosten en leningprovisie betaald. Is 7 procent realistisch? Volgens de bank wel, omdat het pakket zorgvuldig geselecteerd is en de belegger tussentijds, desgewenst, bijna ongehinderd (door de bank) zijn bezit mag beheren.

De voornoemde vijf fondsen zijn verdeeld over verschillende sectoren van de economie, keren veelal hun dividend uit in de vorm van onbelaste nieuwe aandelen (stockdividend ten laste van de agioreserve) en hebben een goede staat van dienst. Het gemiddeld rendement van de vijf samen over de laatste 10 jaar bedraagt 20,5 procent. Komt het jaargemiddelde uit op 9 in plaats van de veronderstelde 7 procent, dan doen de aandelen over 30 jaar ruim 300 duizend gulden, genoeg om de woonlening af te lossen.

Terug naar Peter Dubois. De totale hypotheek bedraagt 324.310 gulden; 300.000 woonlening en 24.310 effectlening. De rente voor de effectlening is gelijk aan de hypotheekrente en voor een zelf gekozen periode vast te zetten.

Welke nadelen zitten er aan deze opzet? De maandelijkse lasten bestaan, behalve een geringe verzekeringspremie, uit van het inkomen aftrekbare rente. DuBois krijgt in het 50 procents tarief van de inkomstenbelasting de helft terug van de fiscus en daarboven 60 procent. Lenen geeft benen, mits je in het juiste tarief valt. Indien Peter ongeacht de reden (ontslag, ziekte) er in de toekomt buiten valt, moet hij zelf meer betalen. De aandelen als basis vormen een tweede nadeel: de opbrengst kan tegenvallen, maar de aflossingsverplichting loopt door. In een mogelijk beursscenario loopt de rente sterk op (hogere lasten) en dalen de aandelenkoersen. Daar staat tegenover dat de bank cliënten ruimte geeft om in goede tijden hun verplichtingen te verminderen door af te lossen. Tot zover enkele hoofdlijnen van de Effect Hypotheek.

    • Adriaan Hiele