Xie Jun en het beest

Anand vertelde in het interview met Der Spiegel waar ik het een paar dagen geleden over had, nog een curieus detail. Als hij en Kasparov van het speelhokje naar hun rustkamertje gingen, hadden ze uitzicht op een monitor waarop ze een computer hun partij zagen analyseren. Ze mochten er natuurlijk eigenlijk niet naar kijken, maar ja... Nu is het meestal niet veel zaaks waarmee een analyserende computer voor de dag komt, maar er zijn altijd momenten dat ze wel met iets goeds komen, waar een mens niet zo gauw aan zou denken. Iedere rechtgeaarde schaker is er van overtuigd dat die schaarse momenten zich natuurlijk net voordoen als de tegenstander naar het scherm kijkt. Het zal de gemoedsrust aan het bord niet ten goede zijn gekomen. De neiging om in een onduidelijke stelling even naar achter te lopen om te zien wat de computer er van vond, moet groot geweest zijn. Sommige toeschouwers dachten dat de spelers aan blaasontsteking leden, zo vaak trokken ze zich terug, maar we hebben nu een andere verklaring. Anand sprak over 'een computer', maar eigenlijk mocht dat niet. Van de sponsor Intel hadden hij en Kasparov de opdracht om in interviews altijd over 'de Pentium' te spreken.

Kasparov zei aan het eind van de match dat hij en Anand als vrienden uit elkaar gingen. De overwinnaar kan makkelijk vriendelijk zijn. Anand was in het Spiegelgesprek knorriger. Hij had het over het masker van beleefdheid dat Kasparov tijdens de eerste acht partijen opzette. Nadat Kasparov de negende verloren had, was hij weer de oude: smijten met deuren, de stukken hard op het bord slaan, woedende grimassen. Anand deed wat meewarig over het karakter van Kasparov: “Gari heeft de overwinning nodig en de totale populariteit. In de anonimiteit zou hij gek worden. Hij moet zelfs commentaar geven op het Simpsonproces.“ Verder merkte hij nog op dat de Russische schakers in het algemeen en Karpov en Kasparov in het bijzonder vanaf hun vroegste jeugd in egoïsme en meedogenloosheid getraind waren. Het zal wel waar zijn wat Anand zegt, maar de boze woorden van een verliezer zijn nu eenmaal nooit overtuigend, hoe waar ze ook zijn. Iedereen denkt toch: als hij beter gespeeld had, zou hij milder zijn.

Nu de match voorbij is komt er weer ruimte voor het gewone schaakleven. Er werden de afgelopen weken nauwelijks belangrijke schaakevenementen georganiseerd, omdat iedereen terecht vreesde dat de wereldkampioen alle aandacht weg zou zuigen. Alleen de organisatoren van Timman-Piket trokken zich er niets van aan en ze kregen dan ook maar heel kleine stukjes in de kranten en daardoor weinig publiek. Ik had het schaakpubliek zelfstandiger gedacht, maar het werkt kennelijk toch zo: als er niet in de kranten over geschreven wordt, is het niet belangrijk.

Een van de opvallendste wedstrijden was een korte match van vier partijen tussen Kortchnoi en wereldkampioene Xie Jun, gespeeld in de Chinese provinciehoofdstad Wenzhou. Het was bedoeld als training voor Xie Jun voor haar wereldkampioenschapsmatch tegen Zsuzsa Polgar, waavoor zich overigens nog geen organisatoren gemeld hebben. Curieus dat de Chinezen nou net Kortchnoi uitnodigden. Tijdens de wedstrijd in Praag tussen veteranen en vrouwen, een paar maanden geleden, had hij zich, ongelukkig in zijn rol van veteraan, als een ware bruut gedragen tegen het vrouwenteam. Niet analyseren na afloop van de partij, wel roepen dat er in het vrouwenteam maar één schaker was die het spel begreep, namelijk Zsuzsa Polgar. Hij riep dat tegen Pia Cramling, maar Judit Polgar en Xie Jun konden het ook in hun zak steken. Misschien vonden de Chinezen het wel pikant om de oude brombeer naar Wenzhou te halen en zo een wedstrijd tussen de Schone en het Beest te organiseren. Het Beest won met 3-1, twee remises en twee overwinningen

Wit Xie Jun-zwart Kortchnoi, vierde partij.

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-d2 c7-c5 4. Pg1-f3 Pg8-f6 5. e4xd5 e6xd5 6. Lf1-b5+ Lc8-d7 7. Lb5xd7+ Pb8xd7 8. 0-0 Lf8-e7 9. d4xc5 Pd7xc5 10. Tf1-e1 0-0 11. Pd2-f1 Tf8-e8 12. Lc1-e3 Pf6-e4 13. c2-c3 Ta8-c8 14. Dd1-c2 Dd8-a5 15. Pf3-d4 Da5-a4 16. Dc2-e2 Le7-f6 17. Pd4-f5 Da4-d7 18. De2-g4

18...h7-h5 Een heel provocerende zet die diep berekend moest worden. In de eerste plaats is 19. Dxh5 Te5 20. g4 g6 niet goed voor wit. 19. Pf5-h6+ Kg8-f8 20. Dg4xh5 Met 20. Dxd7 Pxd7 21. Pf5 kon wit het evenwicht handhaven, maar zij denkt dat er meer te halen valt. 20...g7xh6 21. f2-f3 Nu heeft het zwarte paard geen goed veld. 21...Pg5 kost na 22.Dxh6+ een stuk en na 21...Pd6 22. Dxd5 gevolgd door 23. Lxh6+ heeft wit met drie pionnen voor het stuk behoorlijke kansen. 21...Te8-e5 22. Le3xc5+ Kf8-g8! Weer een ingewikkelde variant: 22...Txc5 23. Dxh6+ Lg7 24. De3 d4 25. Dxd4 (25. cxd4 Te6) Tcd5 26. Dxa7, en wit heeft vier pionnen voor het stuk. 23. Dh5xh6 Lf6-g5 24. Dh6-h3 Dd7xh3 25. g2xh3 Tc8xc5 26. f3xe4 d5xe4 Het resultaat van alle verwikkelingen is een eindspel waarin zwart een onbetekenende pion achter staat, maar duidelijk voordeel heeft door zijn twee verbonden vrijpionnen. 27. Ta1-d1 f7-f5 28. Td1-d7 Er was misschien nog wel wat te verdedigen met 28. Pg3, maar mooi zou het ook dan niet zijn voor wit. 28...Tc5-d5 29. Td7xb7 f5-f4 30. Tb7-b4 Nu is het voor verdedigen te laat, de zwarte pionnen zijn onstuitbaar. 30...e4-e3 31. h3-h4 Lg5xh4 32. Te1-e2 Te5-g5+ 33. Pf1-g3 Lh4xg3 34. h2xg3 Tg5xg3+ 35. Te2-g2 Td5-d1+ Wit gaf op.

Wit Kortchnoi-zwart Xie Yun, derde partij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. Lf1-e2 0-0 6.Pg1-f3 e7-e5 7. 0-0 Pb8-c6 8. d4-d5 Pc6-e7 9. Pf3-e1 Pf6-d7 10. Lc1-e3 f7-f5 11. f2-f3 f5-f4 12. Le3-f2 g6-g5 13. a2-a4 Pe7-g6 14. a4-a5 Tf8-f7 15. b2-b4 Lg7-f8 16. c4-c5 Pd7-f6 17. c5-c6 h7-h5 18. Kg1-h1 Tf7-h7 19. c6xb7 Lc8xb7 20. a5-a6 Lb7-c8 21. Pc3-b5 g5-g4 22. Pb5xa7 g4-g3 23. Pa7-c6 Dd8-d7 24. Lf2-g1 Pf6-g4 25. f3xg4 h5xg4 26. Le2xg4 Dd7xg4 27.Dd1xg4 Lc8xg4 28. Pe1-f3 Lg4xf3 29. Tf1xf3 Pg6-h4 30. a6-a7 Lf8-g7 31. Ta1-a5 g3xh2 32. Lg1-f2 Ph4xf3 33. g2xf3 Lg7-f6 34. Ta5-b5 Kg8-f7 35. Tb5-b7 Kf7-g6 36. b4-b5 Kg6-h6 37. Tb7-b8 Th7-h8 38. Tb8xh8+ Lf6xh8 39. Lf2-h4 Ta8-g8 30. Kh1xh2 Zwart gaf op.

Tenslotte een aanvulling op de rubriek van vorige week. Daarin was diagram 2 twee keer afgedrukt, ten koste van diagram 1, dat verdwenen was. Het had er zo uit moeten zien:

Wit Piket-zwart Timman, vijfde matchpartij. Er volgde 35.h2-h4? Lf4-e3?? 36. Te6xe3 en wit won. Voor een poging tot duiding van de hersenspinsels die tot deze zetten leidden, zij naar vorige week verwezen.