Rel tussen Japan en Korea's over het verleden

TOKIO, 14 OKT. Tussen Japan en Noord- en Zuid-Korea zijn de afgelopen dagen opnieuw spanningen ontstaan over het Japanse oorlogsverleden. Na sterke protesten van Koreaanse zijde moest premier Tomiichi Murayama gisteren terugkomen op de eerder gedane uitlating dat het annexatieverdrag waarmee Korea in 1910 deel werd van Japan “legaal” was.

Murayama stelde op 5 oktober in het parlement dat het annexatieverdrag van 1910 waarmee Korea zijn souvereiniteit afstond en deel werd van Japan een legaal gesloten verdrag was gezien de internationale relaties van die tijd. Hij uitte vervolgens zijn berouw over de Japanse daden in het verleden.

De Zuidkoreaanse regering zag slechts het woord “legaal” en diende een formeel protest in. Gisteren verzwakte Murayama zijn uitlating en zei: “We kunnen niet anders zeggen dan dat het formeel een verdrag was, maar ik denk niet dat beide partijen destijds gelijkwaardig waren.”

De Sociaal-Democratische Partij van Murayama heeft zich altijd afgezet tegen de vooroorlogse Japanse geschiedenis van imperialisme. Murayama heeft zich echter met zijn recente uitlatingen in de rij van na-oorlogse Japanse politici geplaatst die zich de woede van de Koreanen op de hals weet te halen. Tot voor kort het exclusieve domein van de Liberaal-Democraten.

Deze politici wijzen op de historische omstandigheden - het destijds algemeen verbreidde imperialisme - waarin de Japanse daden plaats hadden en lijken daarmee een deel van de verantwoordelijkheid van de Japanse schouders te willen wegnemen. De Koreanen hebben echter geen enkele boodschap aan historische subtiliteiten. De 35 jaar lang ondergane vernedering biedt nog steeds een goede voedingsbodem om elke relativering als een “rechtvaardiging van militarisme” te kwalificeren.

Op 18 december wil de regering van Murayama in aanwezigheid van buitenlandse afgevaardigden een ceremonie houden ter herdenking van het einde van de oorlog en als expressie van “hoop voor toekomstige vrede en welvaart”. Het is Japan echter nog steeds niet gelukt de betrekkingen met het meest nabije en verwante buurland - Zuid-Korea - werkelijk te normaliseren. Daarbij is het ook de vraag in hoeverre de Koreanen zelf daar werkelijk toe bereid zijn. In Zuid-Korea is het 50 jaar na de oorlog nog steeds verboden een Japanstalig lied ten gehore te brengen.

    • Hans van der Lugt