Ministerie heeft twijfels; Lease-probleem obstakel voor steun Fokker

ROTTERDAM, 14 OKT. Op het ministerie van economische zaken bestaan serieuze twijfels over de mogelijkheden van het Duitse Dasa om dochter Fokker te verlossen van haar riskante lease-activiteiten. EZ vreest dat de door Dasa beloofde nieuwe onderneming, waarin deze activiteiten ondergebracht zouden worden, niet van de grond komt. Deze onderneming is bedoeld om Fokkers vermogenspositie aanzienlijk te verbeteren.

Volgens Haagse bronnen komen de twijfels van EZ bovenop de aarzelingen over de toekomstperspectieven van Fokker en de rol die de vliegtuigbouwer in een groter Europees samenwerkingsverband kan spelen.

Een verbeterde balans van Fokker is voor Den Haag een van de belangrijke voorwaarden voor eventuele steunverlening. Op de balans stond per eind juni van dit jaar voor 1,3 miljard gulden aan geleasde toestellen aan klanten. Verkoop van deze portefeuille - al anderhalf jaar geleden door moedermaatschappij Dasa toegezegd - is nog steeds niet gerealiseerd.

Bij de onderhandelingen met Fokker over de overname van de lease-vliegtuigen is het Duitse Debis betrokken. Debis is een Daimler Benz-onderneming die zich bezighoudt met financiële dienstverlening. Het is steeds de bedoeling geweest dat Debis een aparte leasemaatschappij voor Fokker-vliegtuigen zou oprichten. De belofte om Fokkers lease-activiteiten over te nemen, maakte zelfs al onderdeel uit van de afspraken die vorig jaar nog onder minister Andriessen werden gemaakt in het kader van de zogenoemde technolease-constructie met de Rabo bank, die Fokker ruim 420 miljoen opleverde.

Zolang het lease-probleem niet is opgelost, blijft Fokker zelf als een soort vliegtuigbankier fungeren. Het kapitaalbeslag van de toestellen drukt als een loden last op de financiering van het zwaar noodlijdende bedrijf. Naar verluidt verlangt Fokker van moederbedrijf Dasa en van de Nederlandse staat een vermogensinjectie van in totaal 2,3 miljard gulden.

De lease-toestellen hebben de afgelopen tijd voor grote verliezen gezorgd en vormen een groot risico voor de vliegtuigbouwer. Zo moest Fokker door de dalende dollarkoers in de periode van januari 1993 tot en met eind juni 1995 bijna 200 miljoen gulden op de portefeuille afschrijven.

Onlangs verklaarde een Fokker-woordvoerder dat er een akkoord met Debis was bereikt over de overnameprijs. Thans erkent Fokker dat er weliswaar een akkoord ligt maar dat de hele kwestie van de lease-vliegtuigen onderdeel zal uitmaken van de onderhandelingen over de financiële herstructurering tussen Fokker, Dasa en de Nederlandse overheid.

De Duitse regering heeft het in financiële moeilijkheden verkerende Dasa omvangrijke defensie-opdrachten in het vooruitzicht gesteld. Voorwaarde is wel dat de Bondsdag met de extra defensie-uitgaven instemt. Dit bleek gisteren in Bonn na overleg over het lot van de Fokker-grootaandeelhouder.

Voor Dasa gaan de toezeggingen echter niet ver genoeg. Topman Manfred Bischoff zei dat zeker nog 400 tot 500 miljoen mark meer per jaar nodig is om Dasa's internationale concurrentiepositie te verbeteren. Er zullen banen moeten verdwijnen, maar Bischoff wilde niet zeggen hoeveel.

Aan het overleg, het derde op rij, namen enkele ministers deel en verder topfunctionarissen van de Duitse luchtvaartindustrie, vakbonden en de premiers van de deelstaten met Dasa-vestigingen.

    • Ben Greif
    • Marc Serné