Innovatie

In NRC Handelsblad van 22 juli klaagde Octrooiraad-directeur R. Berger over de laksheid van het Nederlandse midden- en kleinbedrijf bij het aanvragen van octrooien. Het tegengestelde wordt beweerd door octrooigemachtigde R. Hoijtink in NRC Handelsblad van 25 september: Nederlandse bedrijven doen het juist prima als het om aanvragen en verlenen van octrooien gaat.

Hoe kan dat? Het is nodig om onderscheid te maken tussen de grote, technologie-gedreven bedrijven enerzijds en het midden- en kleinbedrijf anderzijds, en van dat laatste dan vooral dat deel dat tot de maakindustrie gerekend wordt. Naar mijn mening kan de innovativiteit van die grote groep bedrijven niet afgemeten worden aan het aantal octrooien dat zij aanvragen. Een groot deel van het midden- en kleinbedrijf innoveert tegen de klippen op, en het huidige octrooisysteem is één van die klippen. Immers, produktontwikkeling door kleine bedrijven gebeurt bij voorkeur in samenwerking met een potentiële (grote) klant. Als het specialisme van het kleine bedrijf vooraf niet goed beschermd wordt, door een octrooi bijvoorbeeld, loopt de partner ermee weg. Dan blijkt dat octrooien duur zijn: een wereldwijd geldend octrooi kost al gauw een ton, onderhoud meegerekend.

Er zijn nog andere redenen waarom het industriële midden- en kleinbedrijf niet zo happig is op octrooien. Wie houdt in een klein bedrijf bij of er inbreuk wordt gepleegd op uitstaande octrooien? Daarnaast: in tal van high-tech sectoren gaan de ontwikkelingen van de technologie zo snel, dat produktinnovaties elkaar binnen een half jaar of daaromtrent moeten opvolgen, wil men de concurrentie voorblijven. Een bedrijf dat een dergelijke innovatiesnelheid kan opbrengen, is daardoor beter beschermd dan door octrooiprocedures die dit tempo niet kunnen bijhouden: octrooiverlening eist minimaal anderhalf jaar.

De nieuwe octrooiwet die sinds april van dit jaar geldt, verandert niet veel aan deze situatie. De nieuwe wet en de door het Bureau voor de Industriële Eigendom (BIE) ingezette publiciteitscampagne zijn dan ook eerder bedoeld voor versterking van de eigen positie ten opzichte van het Europees Octrooibureau - dat geconfronteerd wordt met een groeiende stroom van octrooi-aanvragen - dan voor daadwerkelijke steun in de kostensfeer aan het midden- en kleinbedrijf.