Debuut Van Zweden vol beloften

Concert: Orkest van het Oosten o.l.v. Jaap van Zweden met composities van W.A. Mozart. Gehoord: 12/10, Zwolle. 15/10 Almelo.

Zwierige lijnen tekent hij in de lucht: cantabile. Aan theatraliteit geen gebrek bij dirigent Jaap van Zweden. Van Zwedens debuut in zijn functie van vaste gastdirigent van het Orkest van het Oosten, donderdag in De Nieuwe Buitensociëteit te Zwolle, was niet van alle smetten vrij, maar houdt een belofte in voor de toekomst. Van Zweden heeft zich voor drie seizoenen aan het orkest verplicht.

Van Zweden toonde zich in een programma met louter composities van Mozart een dirigent van het grote gebaar, die alles uit het hoofd dirigeerde. In het Derde vioolconcert vervulde Van Zweden een dubbelrol van solist en dirigent, altijd een wat problematische aangelegenheid.

In dit vioolconcert, waarin de orkestbegeleiding meer wil zijn dan een achterdoekje voor de solist, lukte het Van Zweden niet het orkest zijn wil op te leggen. Het orkest had in het Adagio de ondersteuning van een dirigent bitterhard nodig om het voortdurende contrast tussen vierkwartsmaat en triolen tot zijn recht te laten komen.

Het Divertimento KV 136 en vooral de Veertigste symfonie waren een overtuigender bewijs van Van Zwedens capaciteiten als dirigent. In het Divertimento kreeg Van Zweden alle gelegenheid de strijkersklank naar zijn inzicht te boetseren en te werken aan de grote lijn. In zijn Mozart-vertolkingen bewaart Van Zweden een evenwicht tussen de wensen van de componist en zijn persoonlijke ideeën. In de Veertigste gaf de dirigent een tekstgetrouwe weergave van Mozarts opvattingen ten aanzien van dynamiek en herhalingen. De 32-ste noten uit het Andante kreeg Van Zweden niet alle goed onder elkaar, maar dit werd ruimschoots gecompenseerd door het scherp uitgewerkte contrast tussen Menuetto en Trio.

    • Emile Wennekes