Vredesprijs naar antinucleaire wetenschapper

OSLO, 13 OKT. Anti-kernwapenactivist Joseph Rotblat (86) en de Pugwash Conferenties over Wetenschap en Wereldaangelegenheden hebben de Nobelprijs voor de vrede voor 1995 gewonnen. Dat heeft het Noorse comité voor de Nobelprijs vanmorgen bekendgemaakt.

De prijs werd aan Rotblat, een Brit van Poolse afkomst, en de in Londen gevestigde organisatie van de Pugwash Conferenties verleend “voor hun pogingen de rol die kernwapens in de internationale politiek spelen te verminderen en deze wapens op de langere termijn uit te bannen”, aldus het comité.

Volgens het comité zijn Rotblat en tien andere wetenschappers in 1955 met de Pugwashconferenties begonnen - tien jaar na de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki - om de verantwoordelijkheid van de wetenschap te laten erkennen voor de gevolgen van hun uitvindingen. “Het is de hoop van het comité dat het verlenen van de Nobelprijs voor de vrede voor 1995 aan Rotblat en aan Pugwash de wereldleiders zullen aanmoedigen hun pogingen te intensiveren om de wereld vrij van kernwapens te maken”, aldus het comité in een verklaring.

De voorzitter van het Noorse comité voor de Nobelprijs, Francis Sejersted, veroordeelde in zijn lofrede op Rotblats werk landen zoals Frankrijk en China die doorgaan met atoomproeven. “Een van de redenen voor de prijs is een soort protest tegen het testen van kernwapens en tegen nucleaire wapens in het algemeen”, zei Sejersted tegen verslaggevers. “Dit is ook een boodschap aan alle kernmachten op de wereld”, zo voegde hij eraan toe.

De winnaars zullen op 10 december in Oslo hun prijs uitgereikt krijgen, op de verjaardag van de sterfdag van Alfred Nobel, de uitvinder van het dynamiet, die zijn fortuin honderd jaar geleden heeft gebruikt om de prijzen in te stellen. De Nobelprijs voor de vrede bedraagt 1 miljoen dollar.

De afgelopen tien jaar gingen de Nobelprijzen voor de vrede naar: de Amerikaanse schrijver Elie Wiesel (1986), de Costaricaanse president Oscar Arias Sanchez (1987), de vredesmacht van de Verenigde Naties (1988), de Dalai Lama (Tibet) (1989), Sovjet-leider Michail Gorbatsjov (1990), de Birmese mensenrechtenactiviste Aung San Suu Kyi (1991), de Guatemalteekse mensenrechtenactiviste Rigoberta Menchu (1992), de Zuidafrikaanse leiders Nelson Mandela en Frederik de Klerk (1993) en de Israelische premier Yitzhak Rabin en de Palestijnse leider Yasser Arafat (1994).

Frankrijk, dat bezig is met een serie kernproeven op het atol Mururoa, heeft Rotblat vandaag gelukgewenst met zijn prijs. “Frankrijk wil ontwapening, inclusief nucleaire ontwapening, in een toestand van veiligheid”, aldus de Franse verklaring. (Reuter, AFP, AP)