Vond Jules Verne de film uit?

Tijdens Cinekid worden drie films naar boeken van Jules Verne vertoond: de Tsjechische films 'De ontdekking van het kwaad' (do 19 okt 10u30) en 'Op de komeet' (een bewerking van 'Hector Servadac', vr 20 okt 10u30), en de Franse stomme-filmversie van 'De kinderen van kapitein Grant' (1914), die op woensdagmiddag 28 oktober wordt vertoond met live pianobegeleiding, precies zoals dat in Parijs moet zijn gegaan, negen jaar na de dood van Jules Verne.

Tachtig boeken schreef de Fransman Jules Verne - een mooi aantal voor iemand die wereldberoemd werd met Reis om de wereld in 80 dagen. In die boeken liet hij zijn hoofdpersonen gevaarlijke reizen maken: door donker Afrika en onherbergzaam Zuid-Amerika, onder de Zuidpool en naar het middelpunt der aarde, 20.000 mijlen onder zee en 400.000 kilometer naar de maan.

Tegenwoordig levert alleen een reis naar de kern van de aardbol nog problemen op, maar in de tijd van Jules Verne, de negentiende eeuw, moesten de vervoersmiddelen en de instrumenten om zo hoog, zo ver en zo diep te komen nog ontworpen worden. En dus verzon Verne ze zelf: een helikopter met 37 hefschroefjes, een duikboot die werkte op elektriciteit, een raket in de vorm van een kogel.

Vernes ontwerpen leken zoveel op de latere uitvindingen, dat mensen later zelfs dachten dat hij een helderziende was. Maar je kunt beter zeggen dat hij een amateurwetenschapper was met heel veel fantasie; voordat hij aan een boek begon, las hij alle studieboeken die hij kon gebruiken, en praatte hij uitvoerig met technici en uitvinders. Als hij dan een nieuwe uitvinding beschreef, leek het allemaal heel echt. Maar ik denk niet dat je lang zou leven als je met de helikopter van Robur de Veroveraar van de ene naar de andere bergtop zou proberen te vliegen.

Jules Verne voorspelde wel meer: de atoombom, de ontcijfering van het runenschrift van de oude Germanen, kunstmanen en satellieten, de radio, de televisie en de geluidsfilm. Hij stierf in 1905, dus hij heeft van bijna niets meegemaakt dat het inderdaad werd uitgevonden. Alleen de stomme film heeft hij zien opkomen: zijn landgenoten, de gebroeders Lumière, organiseerden de eerste filmvoorstellingen in 1895, dit jaar precies een eeuw geleden.

Twee jaar na de dood van Jules Verne verfilmde een andere beroemde Fransman, Georges Méliès, zijn Reis naar de maan. Het was de eerste van misschien wel tachtig films die naar de boeken ('wonderreizen' noemde zijn uitgever ze) van Verne werden gemaakt; alleen al van Michael Strogoff, koerier van de tsaar bestaan vijf versies. Samen met Charles Dickens (Oliver Twist), Walter Scott (Ivanhoe) en Mark Twain (Huck Finn) behoort Verne dan ook tot de meest verfilmde schrijvers.

Jules Verne voorspelde de film en de film stortte zich op de wonderreizen van Jules Verne. Het was dan ook een goed idee van Cinekid om ter gelegenheid van 100 jaar cinema een aantal Verne-verfilmingen te vertonen. Jammer genoeg is het programma wat klein uitgevallen; zo is er geen enkele Hollywoodfilm op het festival te zien. Heel erg is dat niet, want die films kun je ook wel in de videotheek vinden. En als je een volledig overzicht van alle Verne-films zou willen bekijken, zou je flink wat tijd moeten hebben. Twee jaar vakantie bijvoorbeeld, zoals de kostschooljongens in de gelijknamige roman van Jules Verne.