VN hekelen onrecht door Kroatië

NEW YORK/ZAGREB, 13 OKT. De VN hebben ernstige kritiek geuit op zowel Kroatië als de Bosnische Serviërs wegens schendingen van de rechten van de mens.

De onlangs benoemde speciale VN-gezant voor de mensenrechten in ex-Joegoslavië, Elisabeth Rehn, waarschuwde gisteren in Zagreb Kroatië dat het de rechten van de mens zal moeten respecteren, als het wil worden beschouwd als een deel van Europa. Kroatië is van diverse kanten heftig gehekeld wegens het optreden van Kroatische militairen tegen Krajina-Serviërs, na de snelle verovering van de Krajina in augustus. 150.000 Kroatische Serviërs werden op de vlucht gedreven of vluchtten zelf voor het geweld. Na de verovering van de Krajina zijn hun bezittingen geplunderd en veel van hun huizen in brand gestoken of opgeblazen; de rest werd onteigend. Ook is sprake van moord op achtergebleven Serviërs.

President Tudjman heeft die wandaden gebagatelliseerd met de opmerking dat zulke zaken “sinds mensenheugenis in elke oorlog voorkomen”. De Kroatische justitie heeft slechts 24 verdachten opgepakt in verband met 611 gevallen van brandstichting en zeven moorden.

Na besprekingen met Kroatische leiders zei Rehn gisteren “erop gebrand te zijn dat Kroatië werkelijk voldoet aan zijn verplichtingen”. Als in dat verband moeilijkheden ontstaan, aldus Rehn, “zal alles [betreffende de Kroatische integratie in Europa] worden uitgesteld”.

De VN hebben gisteren de Bosnische Serviërs “in de krachtigst mogelijke termen” gewaarschuwd dat ze moeten ophouden met de 'etnische zuivering' van niet-Servische burgers in Banja Luka en omstreken. Volgens VN-woordvoerder Joe Sills zijn er aanwijzingen dat de Bosnische Serviërs de laatste 20.000 moslims en Kroaten willen verdrijven, om Banja Luka en omstreken 'etnisch zuiver' te maken voordat een vredesakkoord wordt getekend. De afgelopen week zijn al zesduizend moslims en Kroaten - veelal na te zijn mishandeld en steeds na van hun laatste bezittingen te zijn beroofd - over de frontlijn gezet. Volgens het Internationale Rode Kruis worden vrijwel uitsluitend vrouwen, kinderen en bejaarden verdreven; jongere mannen worden achtergehouden.

Volgens Sills kunnen de VN weinig anders doen dan protesteren. “Meer is ons niet mogelijk, omdat we geen toegang hebben tot het gebied”, zo zei hij. (Reuter, AP)