Nederlandse F16's in voormalig Joegoslavië boekten 'groot succes'

DEN HAAG, 13 OKT. De Nederlandse bijdrage aan de operatie 'Deliberate Force', die eind augustus '95 begon en duurde tot het huidige bestand in voormalig Joegeslavië, is volgens de bevelhebbers van de luchtmacht een groot succes. “De aanvallen waaraan Nederlandse F16's mee hebben gedaan, zijn voor 83 procent effectief gebleken en misschien loopt dat percentage nog op tot boven de 90 procent”, aldus commodore F. Vogelpoel, sous-chef operatiën van de luchtmacht, gisteren op een persbijeenkomst in Den Haag.

Vrij vertaald komt het er volgens hem op neer dat “vrijwel alle doelen die op ons lijstje stonden ook werkelijk zijn geraakt en uitgeschakeld”. Tot die doelen behoorden luchtafweer- en verbindingssystemen, munitiedepots en commandobunkers. De Koninklijke Luchtmacht heeft sinds 1993 wisselend tussen de 200 en 300 man ingezet bij de oorlogsacties. De kosten worden geraamd op 50 miljoen gulden per jaar.

In de actie 'Deliberate Force' werden door de gezamenlijke eenheden in amper twee weken zo'n 2.500 vluchten uitgevoerd en het Nederlandse squadron op de Italiaanse basis Villafranca nam hiervan 250 voor zijn rekening. De Nederlandse toestellen hebben 150 bommen afgeworpen, afwisselend van 500 en 2.000 pond. “We hebben bij deze actie geen burgerdoelen geraakt, daar ben ik voor 99,9 procent zeker van”, aldus Vogelpoel.

Ook hebben de Nederlandse F16's geen nachtelijke aanvallen uitgevoerd omdat de apparatuur hiervoor ontbreekt. Zowel de lasersturing als de uitrusting voor nachtvluchten zal in de ophanden zijnde modernisering van de F16-vloot alsnog worden aangebracht. Tevens wordt dan de bewapening van de toestellen uitgebreid met radargestuurde lucht-luchtraketten.

Voor de bevolking van Sarajevo, zegt luitenant-kolonel J. Eikelboom, commandant van het Leeuwarden-detachement op Villafranca, is het directe resultaat van 'Deliberate Force' geweest dat de beschietingen drastisch afnamen. “Voor 30 augustus werden er in deze stad per dag meer dan 1.000 schoten gehoord. Afgevuurd door beide partijen. Na het eerste bombardement bleef het beperkt tot 100 schoten per dag. Dat maakt voor de bevolking van deze stad een heel groot verschil. Verder bleken de Serviërs binnen 48 uur bereid te gaan onderhandelen, was er twee weken later al een principe-akkoord en intussen werden de aanvoerwegen vrijgemaakt.”

Sinds april 1993 voeren eenheden van de luchtmacht uit twaalf landen in NAVO-verband aanvallen uit boven het oorlogsgebied. Nederland was daar met 18 toestellen bij betrokken. In totaal zijn er in de ruim 900 dagen dat de NAVO-luchtmacht werd ingezet bij deze oorlog iets meer dan 25.000 vluchten uitgevoerd.