Kyliàns ballet 'Bella figura' prikkelt fantasie

Nederlands Dans Theater 1, premiere: Bella Figura, choreografie, decor en licht: Jirí Kyliàn, muziek: Foss, Pergolesi, Marcello, Vivaldi en Torelli, kostuums: Joke Visser. Begeleiding: het Nederlands Balletorkest olv Paul Connely met als solisten Iris de Koomen en Petro Couri-Neto (zang), Marco Ludemann, Martine Sikkenk (Mandoline) en Willy Streefkerk (hobo). Met andere programmaonderdelen. Gezien: 12/10, AT&T Danstheater, Den Haag. Aldaar nog op 13, 14, 25, 26, 27 en 28/10. Verder 17, 18/10. Eindhoven, 20, 21/10. Rotterdam, 24/10. Maastricht, 3, 5 en 6/11. Amsterdam.

In opdracht gemaakte kunstwerken behoren lang niet altijd tot de parels in de kroon van de kunstenaar. Scheppen in opdracht heeft eigenlijk iets geforceerds. Maar het nieuwste ballet Bella Figura dat Jirí Kyliàn in opdracht van het 25-jarige NRC-Handelsblad maakte en dat nu in het Holland Dance Festival werd uitgebracht, is een regelrecht juweel geworden. Bella Figura is een Italiaanse uitdrukking voor zoiets als 'niet laten merken dat er iets mis is', 'je staande houden '. Dansers hebben daar uiteraard vaak mee te maken - een publiek moet immers niet merken dat er een fout gemaakt wordt of dat een danser last heeft van een persoonlijk ongemak. In het programma spreekt Kyliàn echter ook over het wonderlijke moment waarin droom en realiteit onvoorwaardelijk één lijken te zijn.

Dat moment heeft de choreograaf precies weten te treffen, want hij schept beelden en stemmingen in beweging die zo bizar zijn dat je verstand zegt 'dit kan niet, dit is niet logisch' terwijl tegelijkertijd je gevoelsmatige reactie is ' zo hoort het, zo is het eigenlijk precies zoals het moet zijn. 'Die sidderende benen, die over het toneel glijdende passen, die kronkelende ledematen, die robotachtige korte schokjes in de romp, die ongewone draaingen in het lichaam, die schichtig reppende voeten, ze zijn allemaal als flitsende hersenspinsels die tesamen de meest prachtige, meest griezelige, meest spannende en verdrietige vertellingen over het leven maken. De fantasie wordt geprikkeld door de bijna naakte vrouw die in de plooien van het zwarte gordijn gevangen gehouden wordt, door de twee vrouwen die in een steeds kleiner wordende omlijsting schuw en teder elkaars lichaam net niet aanraken maar wel in beweging zetten,door de serie wonderschone messcherpe, grillige duetten die tegelijkertijd een adembenemende harmonie in zich hebben, door de botsende, snel wisselende stemmingen,door de figuren die in de ruimte schijnen op te lossen, een ruimte die zich regelmatig verkleint, alsof een camera inzoomt op en detail om dan weer in een gapend zwart gat of een stralende entourage te veranderen. Niet alleen de vormen intrigeren, ook het gebruik van licht en kleuren doen dat: de felrode crinolines onder het blote bovenlichaam suggereren exotische rituelen, de vleeskleurige en zwarte slipjes van de mannen maken hen kwetsbaar en stoer, de wijnrode, zachtglanzende corseletjes en de doorzichtig zwarte beenbekleding van de vrouwen bieden een geraffineerde elegantie. De voortreffelijke uitvoering - alle dansers zijn goed voor goud - zorgde mede voor het grote enthousiasme waarmee Bella Figura ontvangen werd.

    • Ine Rietstap