Kus- en vrijtabellen

Alain de Botton: Kiss & Tell. Uitg. Macmillan, 246 blz. Prijs ƒ 33,25. De biograaf, uitg. Atlas, ƒ36,90. Verschijnt in januari 1996.

Alain de Botton is pas 25 en heeft al drie bijzondere romans op zijn naam staan. Na Essays in Love en The Romantic Movement, in Nederland verschenen onder de titels Over Liefde en De Romantische school, komt hij met Kiss & Tell opnieuw met een originele, hybridische roman voor de dag. Het boek is een mengvorm van een liefdesverhaal en een biografie compleet met foto's en een alfabetische index. Het wonderlijke is dat Kiss & Tell nergens gewild aandoet. Als vanzelfsprekend schakelt de ik-figuur, een jongeman, telkens over van een onopvallende vertelvorm of realistische dialoog naar uiteenzettingen over de aard van de biografie. Dit is verplichte lectuur voor aankomende biografen, want op een speelse, zelfs vaak vermakelijke en toch behartigenswaardige manier komen de voornaamste struikelblokken en frustraties van elke biograaf aan de orde.

De ik-figuur wordt door een ex gebrek aan inlevingsvermogen verweten, waarop hij besluit van zijn volgende vriendinnetje een biografie te schrijven. Geen gewone, met chronologische feiten, maar een vol inzicht en inleving. 'We have as many lives as we have people to converse with' is het in alle eenvoud verstrekkende uitgangspunt. Niet de ruwe feiten tellen - geboorte, huwelijk, werk, sterfdag - maar juist de minder grijpbare momenten en stemmingen. De geografie is ondergeschikt aan de psychologie van een reis, zoals De Botton met een zot tekeningetje weet waar te maken. Het meisje Isabel en de ik-figuur hebben iets met elkaar, maar wat blijft vaag - de relatie is, hoe ongebruikelijk, in deze roman van geringer belang dan de talrijke overwegingen over het genre biografie, 'the war waged against forgetting'. Wat kan helpen een mens te doorgronden: de stamboom, eet- en knaaggewoonten, associaties bij bepaalde popliedjes, kus- en vrijtabellen, het handschrift, teennagels, de boekenkast, de vochtigheidsgraad van de handpalm - alles kan van waarde zijn voor de biograaf. En waarom leest iemand een biografie: 'to find out 'How do I differ from Napoleon, Verdi, or W.H.Auden?' and hence indirectly, 'Who am I to be? (-) The extremes of biographical lives are fuller articulations of ourselves which the environment has curtailed.'

Kiss & Tell is een heel aardig vehikel voor De Bottons overpeinzingen aangaande de biografie, de herinnering en de (zelf)kennis.