Kabinet pakt weigering van illegalen aan

DEN HAAG, 13 OKT. Wanneer een land 'uitgeprocedureerde' asielzoekers niet wil terugnemen overweegt de Nederlandse regering economische sancties in te zetten.

Staatssecretaris Patijn (buitenlandse zaken) sluit dit drukmiddel niet uit, bleek gisteren bij overleg met de Kamer. Patijn verwees met name naar Algerije. Dat land weigert toegang aan jongeren, omdat zij niet over een paspoort beschikken. Meestal komen de Algerijnen Nederland illegaal binnen via Frankrijk. “De Algerijnse regering werkt niet mee bij de repatriëring van hun landgenoten”, concludeerde Patijn.

Hij liet weten in EU-verband de mogelijkheid van handelssancties aan de orde te willen stellen “op zeer hoog politiek niveau” als Algiers volhardt in zijn halsstarrige houding. De Europese Unie heeft handelsafspraken met Algerije. De EU is er volgens een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken nog niet uit of in dergelijke associatieverdragen de economische samenwerking gesanctioneerd kan worden wanneer landen asielzoekers weigeren terug te nemen.

Staatssecretaris Schmitz (justitie) bracht de relatie tussen handelssancties en het terugnemen van asielzoekers al eerder ter sprake. Bij de opening van het asielzoekerscentrum in Ter Apel, vier maanden geleden, zei de staatssecretaris dat bij het sluiten van handelovereenkomsten met landen als Algerije, Marokko en Vietnam, druk moet worden uitgeoefend om geweigerde asielzoekers terug te nemen.

Uit de reactie van Economische Zaken op de voorstellen van Patijn en Schmitz blijkt dat overleg in het kabinet nodig is. Staatssecretaris Van Dok (economische zaken) wijst haar collega's van Justitie en Buitenlandse Zaken erop dat het opleggen van handelssancties een zware maatregel is. De Wereld Handels Organisatie maakt in internationaal verband afspraken waar, volgens Van Dok, “handelssancties nadrukkelijk niet bij horen”.

Behalve in Algerije, ondervinden Patijn en Schmitz ook problemen met het terugzenden van asielzoekers naar Ethiopië, Eritrea, Somalië en Angola. Met die landen heeft Nederland ontwikkelingsrelaties. CDA-woordvoerder De Hoop Scheffer opperde daarom de ontwikkelingsbijdrage te verminderen als de landen weigeren landgenoten terug te nemen. “Dan stort de relatie met zo'n land echt niet in elkaar”, zei De Hoop Scheffer. Hij stelde voor 'ontwikkelingscontracten' af te sluiten, waarmee een land dat hulp ontvangt zich verplicht uitgewezen asielzoekers terug te nemen. Patijn en Schmitz voelen daar weinig voor.