JOSEPH ROTBLAT; Anti-nucleaire pionier

“Ik heb dit werkelijk niet verwacht. In recente jaren is de vredesprijs immers naar erg bekende politici gegaan.” Zo reageerde vandaag de 86-jarige Britse activist tegen kernwapens Joseph Rotblat vanuit zijn woning in Londen op het nieuws dat het Noorse Nobelprijs-comité hem vanmorgen de Nobelprijs voor de vrede had toegekend.

Hij deelt de prijs met de organisatie van de Pugwash-conferenties, die wetenschappers uit alle delen van de wereld samenbrengt om over vraagstukken van vrede en ontwikkeling te praten. Rotblat, een zacht sprekende man met een licht Pools accent (hij werd op 4 november 1908 in Warschau geboren), erkent dat de Pugwash-conferenties, waarin hij een zeer actieve rol heeft gespeeld, een geringe bekendheid genieten.

“Ik ben blij dat ons werk nu officieel erkenning heeft gevonden en ik hoop dat die andere wetenschappers zal stimuleren hun sociale verantwoordelijkheid te erkennen”, aldus Rotblat. Hij is sinds 1946 Brits onderdaan.

Veertig jaar geleden gaf Rotblat samen met tien andere wetenschappers een document uit - het zogeheten Russell-Einstein Manifest - waarin werd verklaard dat wetenschappelijke onderzoekers de verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun uitvindingen, zoals de atoombom. Het Manifest legde de basis voor de Pugwash-conferenties, die de mogelijke catastrofes onderstreepten van het gebruik van nieuwe wapens. Rotblat was van 1957 tot 1978 secretaris-generaal van de Pugwash-conferenties.

In 1988, het jaar dat hij voorzitter van de Pugwash-conferenties werd, schreef Rotblat in de Britse krant The Independent dat “drie grote problemen het menselijk ras bedreigen: het gevaar van een kernoorlog, aantasting van het natuurlijke milieu en de mondiale armoede”.

Rotblat heeft een groot aantal publikaties op zijn naam staan, zoals Atoms and the Universe (1956), Nuclear Reactors, To Breed Or Not To Breed (1977) en A World at the Crossroads (1994).