Grabbelton van cd-roms op Buchmesse

FRANKFURT, 13 OKT. Voor de computer op de stand Robbi, ein Robbenbaby op de Frankfurter Buchmesse staat een lange man, keurig in het pak. Ingespannen kijkt hij naar het scherm waarop acht getekende pinguïns te zien zijn die op de rand van een ijsschots staan. De man beweegt de muis van de computer heen en weer en klikt af en toe een van de pinguïns aan, die vervolgens 'kwak' zegt. Dit tot tevredenheid van de bestuurder, die de muis heen en weer blijft bewegen, waardoor langzaam duidelijk wordt dat iedere pinguïn een muzieknoot vertegenwoordigt: ergens van 'kwòk' en 'kwàk' tot 'kwíéíék'. Minutenlang laat de man de pinguïns zingen, en ondertussen trekt hij er een gezicht bij of hij Darwins On the Origin of Species staat te lezen.

Wie, zoals veel van de aanwezigen op de Frankfurter Buchmesse, voor het eerst serieus kennismaakt met 'nieuwe media' als cd-rom en cd-i, heeft al snel het gevoel dat hij in een grabbelton is verdwaald. Alles wat de cd's op het computerscherm toveren ziet er prachtig uit: uitbundig bewegend, uitgevoerd in felle kleuren en met een veelvoud aan geluiden. Die indruk van overvloed wordt bevestigd door de twee forse hallen die de organisatie van de Buchmesse voor de 'nieuwe media' heeft uitgetrokken. Daar blijkt dat alle soorten informatie zo langzamerhand op cd-rom verkrijgbaar zijn. Het aantal cd-roms met kunst en literatuur is bescheiden. Op het gebied van beeldende kunst wordt het aanbod vooralsnog bepaald door 'museum-cd's': cd-rom's die zijn samengesteld in samenwerking met het Louvre of de National Gallery, en waarmee de toeschouwer 'door de museumzalen kan wandelen'.

xpDe Duitse uitgeverij Telemedia presenteert op deze Messe een aantal cd-roms gewijd aan de Italiaanse Renaissance. Veel moet de 'lezer' daar niet van verwachten. Wie op een cd-rom over Florence in de Renaissance het onderwerp 'Michelangelo' aanklikt, krijgt een overzicht van enkele pagina's met zijn werken en activiteiten. Minder beroemde kunstenaars komen er bekaaider vanaf: Donatello krijgt een regel of zes, net als Brunelleschi. Ghirlandaio of Ghiberti zouden volgens deze cd-rom helemaal nooit in Florence zijn geweest. “We richten ons op de eerste plaats in een geïnteresseerd, breed publiek,” zegt de verkoper van Telemedia als verklaring. “We zijn er voorlopig niet op uit om verdieping aan te brengen, daar is nauwelijks een markt voor.”

Dat cd's andere beperkingen met zich meebrengen, blijkt uit de cd-rom Rollende Sphären, een 'literaire autobiografie' van Thomas Mann. Ook deze cd is mooi uitgevoerd, met veel foto's uit het leven van de schrijver en meer dan vijf uur stem van Mann die uit eigen werk voorleest. Wie echter hoopt met deze cd ook het volledige oeuvre van de schrijver in huis te halen wordt teleurgesteld; er staat niet meer dan een selectie uit Der Zauberberg op en passages uit ander werk van Mann. Dit komt vooral, zoals de verkoper van uitgever Systhema meldt, doordat de beperkte lengte van een cd-rom tot selectie dwingt. Illustraties en vooral geluid nemen relatief veel bytes in beslag en dat gaat ten koste van de hoeveelheid tekst.

    • Hans den Hartog Jager