Gezonde bedrijven gaan graag failliet

ROTTERDAM, 13 OKT. Nederlandse bedrijven gebruiken steeds vaker het faillissement als middel om snel en goedkoop te reorganiseren. De failliete onderneming wordt in afgeslankte vorm voortgezet, terwijl het grootste deel van de werknemers en de crediteuren het nakijken hebben.

Exacte informatie over de omvang van deze praktijk is niet voorhanden, maar ingewijde juristen en vakbonden bevestigen een stijgende trend. Volgens de Rotterdamse curator-advocaat B. Knüppe bestaat nu al jaarlijks meer dan de helft van de ruim 6000 faillissementen in Nederland uit 'doorstarters', ondernemingen die na een juridische ondergang hun activiteiten gewoon voortzetten. Daarbij spelen de banken veelal een actieve rol.

Het bekendste voorbeeld is DAF, de vrachtwagenfabrikant die begin 1993 bankroet ging en drie weken later uit de as herrees. Hoewel er inmiddels een bloeiende adviespraktijk is ontstaan, blijven de meeste technische faillissementen onbekend. Vaak weet de betrokken curator niet eens dat het faillissement te voren is opgezet, zo bevestigen juristen.

PAG.13DOORSTART

Faillissementen danken hun groeiende populariteit aan het feit dat in deze constructie alle werknemers direct ontslagen worden. Vervolgens selecteert de onderneming de personeelsleden die bij het 'nieuwe' bedrijf weer aan de slag mogen. “Negen van de tien bedrijven met grote financiële problemen heeft te veel en te duur personeel. Het is ongelooflijk moeilijk en kostbaar om te saneren door personeel te laten afvloeien of te ontslaan”, zegt Knüppe. Bij een faillissement hoeven ondernemers niet met vakbonden of ondernemingsraden te overleggen over een sociaal plan en verdwijnen de werknemers rechtstreeks de WW in.

De vakbonden hebben felle kritiek op deze 'doorstart'-constructie. “Wat wij kwalijk vinden, is dat ondernemers op zo'n manier kunnen afkomen van alle werknemers die niet zo goed meer mee kunnen. In de praktijk zie je dat na zo'n faillissement alleen de goudhaantjes weer in dienst mogen komen”, zegt districtsbestuurder H. Stehmann van de Industriebond FNV.

De vakbonden zouden graag zien dat in de nieuwe Faillissementswet een prominentere rol wordt ingeruimd voor het behoud van werkgelegenheid. Eerder dit jaar heeft minister Sorgdrager (justitie) laten weten niets te zien in een wettelijke taak voor de curator op dit gebied.

    • Menno Tamminga
    • Marcella Breedeveld