Abeltje

Het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepprodukties kan zijn geld wel beter besteden dan aan een bijdrage aan de eerste verfilming van een boek van Annie M.G. Schmidt. Dat werd althans gisteren duidelijk, aan de vooravond van het Cinekid festival waarmee Nederland wil laten zien dat ons land het beste voor heeft met de kinderfilm. Het fonds formuleerde het natuurlijk niet zo in zijn brief aan de AVRO en producent Burny Bos die een zesdelige televisie-serie (en film) naar het boek Abeltje van Schmidt willen maken. Maar de weigering van het fonds om 2 miljoen gulden subsidie te geven aan de produktie, waarvoor de producenten al 9 miljoen bijeen hebben gesprokkeld, komt daar wel op neer.

Al jaren werken Bos en regisseur Ben Somboogaart aan de voorbereidingen van de verfilming van Abeltje. Ze hebben, niet lang voor haar dood begin dit jaar, het scenario voorgelezen aan Annie M.G. Schmidt, die haar fiat aan het project gaf. Ze hebben contact gezocht met een bedrijf dat trucages kan maken van de lift waarmee de liftjongen Abeltje met zijn medepassagiers door het dak van het warenhuis Knots vliegt, en aan zijn reis rond de wereld begint. Producent Bos is er alles aan gelegen, zegt hij, om er een goede televisieserie (en vervolgens film) van internationaal niveau van te maken.

Daaraan twijfelt het fonds ook niet, dat als primaire doelstelling heeft 'het door middel van subsidiëring bevorderen van de ontwikkeling en produktie van bijzondere culturele radio- en televisieprogramma's van hoogwaardige artistieke kwaliteit.' Integendeel. Het fonds verwacht, blijkens zijn brief, dat de producent en regisseur een film van 'hoogwaardige kwaliteit' maken. Ook is het gevraagde bedrag van 2 miljoen niet abnormaal hoog. Maar daar gaat het volgens de directeur van het Stimuleringsfonds, mr. A.M. Gerritsma, niet om. Zij vindt de totale produktiekosten te hoog. Uit haar rekensom blijkt dat Abeltje (zes afleveringen van ongeveer een half uur) per uitgezonden uur televisie 4,5 miljoen gulden gaat kosten. En dat vindt ze teveel. Het Stimuleringsfonds moet volgens haar niet alleen naar de kwaliteit kijken, maar in de gaten houden of de verhouding tussen de subsidiebijdrage en het totale produktiebudget redelijk is. En dat zou bij Abeltje niet het geval zijn. Waarop precies in de begroting bezuinigd moet worden, is aan de producenten niet duidelijk gemaakt.

Gerritsma vindt ook dat het fonds niet moet bijdragen aan het opdrijven van de produktieprijzen van televisie-programma's. Of dat het geval is, is nog de vraag, maar waarom ineens nu bij Abeltje een streng voorbeeld gegeven moet worden is een raadsel. Je zou denken: nu ligt er een eens een kans om een prachtige serie te maken, met makers die hun sporen verdiend hebben, en nu begint het fonds dat kwaliteit moet stimuleren over beknibbelen. Abeltjes lift hoeft blijkbaar niet levensecht te vliegen, en er hoeft niet in Zuid-Amerika en New York gefilmd te worden. Hoogwaardige artistieke kwaliteit in films is mooi, maar moet niet te veel kosten, zeker niet als het om kinderfilms gaat. Dat is de boodschap die het fonds aan de vooravond van het Cinekid festival laat klinken.