Schelden op Dito Dito veel eer

Voorstelling: Fruit van rotte bomen, door Dito Dito. Teksten: Gerardjan Rijnders, Elvis Peeters, Nedjma Hadj, Les Vils Scélérats; muziek: Les Vils Scélérats, Elvis Peeters, Simon Schoovaerts; spel: Guy Dermul, Mieke Verdin, Willy Thomas, Kadi Abdelmalek, El Manzah Abdeslam, Yossef Elajmi e.a. Gezien: 11/10, De Brakke Grond, Amsterdam. T/m 14/10 aldaar.

De theatergroep Dito Dito komt uit Brussel, waar heel wat meer talen gesproken worden dan alleen Frans en Nederlands. Tientallen cultuurgemeenschappen leven er rakelings langs elkaar heen en daar wil Dito Dito iets aan doen. Aan de voorstelling Fruit van rotte bomen werken Vlaamse, Marokkaanse en Algerijnse Brusselaars mee - maar wie verwacht dat het op toneel tot verbroedering komt, heeft het mis.

Meer dan een armzalige vorm van vreedzame coëxistentie zit er niet in: op de beste momenten duldt men elkaar, dat is alles. De dichteres Nedjma Hadj mag haar gedichten opzeggen en de rappers El Manzah Abdeslam en Youssef Elajmi mogen rappen, zonder verder veel aandacht aan de acteurs van Dito Dito te besteden. Nedjma Hadj heeft het over Algerije waar zij zich niet meer thuis kan voelen; ze spreekt Frans terwijl er op een beeldscherm een Nederlandse vertaling verschijnt. Frans is ook de taal waarvan Manzah & Youssef ofwel Les Vils Scélérats zich bedienen.Traag en melancholiek zijn hun nummers, die, voor zover te verstaan, eveneens over ontheemding en ontworteling gaan.

Depressiviteit lijkt de enige emotie te zijn die deze mensen bindt. Guy Dermul speelt de toneelcriticus Liefhebber, uit Gerardjan Rijnders' gelijknamige stuk: “En dan kijk ik weer richting toneel en dan weer kut kut kut.” Dermul balt zijn vuisten en vettige haarslierten vallen woest in zijn ogen: deze Liefhebber is uitzinnig van woede.

Van Rijnders' verrukkelijk redeloze tekst missen we helaas het grootste deel omdat andere acteurs er dom doorheen praten. En hùn teksten (ik heb het nu even niet over die van de rappers, de dichteres en de zanger) stellen totaal niets voor; ze zijn niet eens een Liefhebberiaanse scheldkanonnade waard. Blijkens een persbericht wil Dito Dito Rijnders' 'zwartgallige komedie' confronteren met 'de wereld van de straat'. Maar ik begrijp niet wat bijvoorbeeld een dialoogje over borsten en siliconen met de wereld van de straat te maken heeft.

Met een beetje goede wil zou je dat langs-elkaar-heen-leven op het toneel een juiste weergave van de Brusselse realiteit kunnen noemen. Waarschijnlijker lijkt me echter dat deze performers, van wie sommigen echt wel wat in hun mars hebben, te lui waren om hun krachten te bundelen.

    • Anneriek de Jong