OUDE SCHOENEN

'Goeie daad verricht', denkt een mens als hij zijn versleten, uit de mode geraakte, te klein geworden of uit de kast puilende overbodige schoenen in de schoenenzak gooit. Dat is nog maar de vraag. Ongeveer de helft van de circa 60 miljoen paren schoenen die jaarlijks in Nederland worden ingezameld, wordt geëxporteerd naar de ontwikkelingslanden. Met desastreuze gevolgen voor de schoenenindustrie ter plaatse, aldus het vakblad Schoenvisie, dat zich weer baseert op een Duits rapport. Zo is in Tanzania de schoenproduktie door de toegenomen import van oude schoenen gedaald van ruim 1,3 miljoen paar in 1985 tot 168.000 paar in 1992, en in Ghana ligt de produktie van schoenen vrijwel stil. Het enige wat er nog in grote hoeveelheden wordt gemaakt, zijn zolen voor de afdankertjes. Nu de meeste Ghanese schoenfabrikanten failliet zijn, hebben de tweedehandschoenhandelaren praktisch een monopoliepositie: goede tweedehandschoenen kosten op de markt in Accra 25 dollar, veel te duur voor veel arme Ghanezen, aldus Schoenvisie.

De andere 30 miljoen paren worden vermalen en verwerkt tot produkten als isolatiemateriaal, vloeren voor sportvelden en ondergrond voor asfalt. Maar uit een onderzoek van De Stichting Natuur en Milieu blijkt dat in schoenen zo veel schadelijke stoffen zitten dat ze eigenlijk beschouwd moeten worden als chemisch afval. Als recycling een grote vlucht neemt zal er zeker nader onderzoek gedaan moeten worden naar de milieu-effecten, aldus een medewerker van Natuur en Milieu. Een medewerker van TNO oppert dat het misschien toch beter is om (leren) schoenen te verbranden, want dat levert warmte op, en het vrijkomende chroomafval zou verwerkt kunnen worden in de keramische industrie. Schoenvisie wil een discussie op gang brengen over het schoenafvalprobleem, en vraagt om meningen en suggesties. De meest voor de hand liggende oplossing is natuurlijk: de consument bewegen om minder schoenen te kopen (of terug naar de klomp?), maar dat zal de schoenenbranche niet propageren.