Leuke competitie tussen vijf onderzoekers

Het was een wat wonderlijke samenloop van omstandigheden. De thema-avond over wetenschap, mooi gepland in het midden van de wetenschapweek, begon in prime time acht uur. Dat is moedig van de verzamelde omroepen die wetenschap gewoonlijk ergens tegen middernacht plegen te situeren. Maar wie nu afstemde op Nederland drie moest het journaal missen, waar de nieuwe Nobelprijswinnaar Paul Crutzen tegen de verblufte ondervrager verklaarde dat hij niet van plan was zijn vakantie te onderbreken. Later op de avond zou hij de hotelreceptie opdracht geven niemand meer naar hem door te verbinden.

Zo zijn die wetenschappers dus. Krijgen ze een prijs, zijn ze nog niet dankbaar. Nee, dan ging het anders toe in Het logisch vermogen. Terwijl vorig jaar NWO een nationale wetenschapsquiz had georganiseerd - die op de televisie een chaos werd en in het land nog weken lang voor nagesputter zorgde - was het dit jaar een informatief programma over geld. Geld in de wetenschap wel te verstaan. Waarom gaat het zo moeizaam met het zoeken naar geneesmiddelen tegen malaria terwijl daar jaarlijks miljoenen aan sterven? Het antwoord is geld - er is geen markt voor zulke geneesmiddelen, de patiënten in de Derde wereld hebben geen geld, werd in het programma verklaard. Dat was wel even anders met zo'n luxe geneesmiddel als groeihormoon, waar in Nederland slechts een tiental patiëntjes met achterstallige groei mee geholpen worden. En nu groeihormoon ook een uitstekende spierontwikkelaar blijkt met toepassingen in de fitness-industrie, haalt de fabrikant er gemakkelijk zijn investeringen uit. Of malaria nu echt alleen een zaak van de Derde wereld was, werd in Het logisch vermogen in het midden gelaten: een Nederlandse patiënt sprak wat dit betreft het programma al zelf tegen.

Leuk was de competitie tussen de vijf onderzoekers. Ze moesten in drie minuten uitleggen wat ze van plan waren te onderzoeken en wat je daar aan had. Wie het overtuigendst was kreeg 25.000 gulden. Heel wat minder dan de Nobelprijs, maar ze deden toch hun best. Gewonnen werd door een vrouwelijke historicus die de liefdesbrieven van Amalia van Solms wilde uitgeven. Ze was de enige alfa tussen de mannelijke beta's. Ik zou haar ook de prijs gegeven hebben - zij had wat aan die 25.000, terwijl haar collega's er nog niet een kwart van hun apparatuur van hadden kunnen betalen.

    • Rob Biersma