Leger Indonesië treedt hard op in Oost-Timor

JAKARTA, 12 OKT. Indonesische militairen in Dili, de hoofdstad van Oost-Timor, hebben gisteravond voor het eerst sinds maanden geweld gebruikt. Zij vuurden ongerichte schoten af en zetten traangas in om groepen rebellerende jongeren te verspreiden, die op verschillende plaatsen in de stad barricades hadden opgeworpen. Vandaag zette het leger zijn acties tegen de jongeren voort.

Honderden jeugdige Oosttimorezen voeren sinds maandag een stadsguerrilla in Dili, die al twee doden heeft geëist. Zij keren zich tegen voorstanders van de inlijving bij Indonesië - in 1976 - en tegen immigranten uit andere delen van de archipel.

De gouverneur van Oost-Timor, Abilio Jose Osorio Soares, deed gisteren een beroep op leger en politie om de orde te herstellen. De militaire commandant van het gebied, kolonel Mahidin Simbolon, zei dat hij daar in twee dagen voor kon zorgen. Zijn manschappen hebben de afgelopen vierentwintig uur hele stadswijken afgezet en tientallen arrestaties verricht. Politiemannen en soldaten in ME-uitrusting patrouilleren voortdurend door de straten. Eén jongen werd gisteravond door een kogel in het gezicht geraakt en is in ernstige toestand in een ziekenhuis opgenomen.

Over de aanleiding van de jongste onlusten doen verschillende lezingen de ronde. Gouverneur Soares zei dat er maandag een vechtpartij uitbrak tussen twee jeugdbendes, de één geleid door Bobby Xavier, die bekend staat als een anti-Indonesische activist, en de ander door Alexio Cobra. Volgens de gouverneur zou Cobra om onbekende redenen de auto van Xavier hebben toegetakeld, wat een veldslag ontketende. Daarbij zouden twee dodelijke slachtoffers zijn gevallen, een ambtenaar van de dienst openbare werken, Salomau da Costa Gomes (18), en Sertanio Araujo (38). De slachtoffers bezweken aan houwen met een kapmes en dolksteken.

Manuel Carrascalao, een lid van het streekparlement, gaf gisteren een andere lezing. Volgens hem brak de hel los toen Bobby Xavier zich verzette tegen aanhouding door militairen, die niet over een arrestatiebevel zouden beschikken. Xavier was volgens de politie betrokken bij de anti-Indonesische demonstratie in 1991, die door toedoen van het leger in een bloedbad eindigde. Hij werd uiteindelijk overmeesterd, aldus Carrascalao. Daarop trokken groepen jongeren kampongs binnen van immigranten uit Sulawesi en van Oosttimorezen die als pro-Indonesisch bekend staan, en gijzelden drie politiemannen. Die zouden woensdagmorgen zijn vrijgelaten toen het leger enkele Oosttimorese arrestanten had heengezonden.

Een semi-officiële onderzoekscommissie schreef het recente geweld in de voormalige Portugese kolonie eerder deze maand toe aan sociale en economische frustraties onder Oosttimorese jongeren. Zij zouden hun streek zien overstroomd door immigranten uit andere delen van Indonesië die inmiddels de economie van Oost-Timor beheersen.

    • Dirk Vlasblom