Kluivert mist duel tegen Noren; Oranje toont twee gezichten tegen Malta

VALLETTA, 12 OKT. Zelfs Jos Staatsen, voorzitter betaald voetbal van de KNVB, spoedde zich naar de rand van het veld om de spelers van het Nederlands elftal te feliciteren met het positieve resultaat tegen Malta (4-0). Ook bondscoach Guus Hiddink bleef bij het hek wachten tot de laatste international was gepasseerd. Ze kregen allen een compliment. Het gaf de grote opluchting aan in het Nederlandse kamp. In een wedstrijd met twee gezichten hield Oranje de EK-droom levend. Als ook Noorwegen in het laatste groepsduel (op 15 november in Rotterdam) wordt verslagen, houdt Nederland de kansen op kwalificatie voor de eindronde in eigen hand. Bij een tweede plaats in poule 5 zijn er twee mogelijkheden: rechtstreekse kwalificatie voor 'Engeland' of een beslissingsduel op 13 december in Liverpool tegen de nummer twee uit een andere EK-kwalificatiegroep. Bij verlies of een gelijkspel tegen de Noren is Nederland definitief uitgeschakeld.

Na een uitermate slechte start, met nederlagen tegen Portugal, Frankrijk, Tsjechië en Wit-Rusland, begint Hiddink een wat betere staat van dienst op te bouwen als bondscoach. Afgezien van de voldoening over de zege, concludeerde hij gisteravond ook tevreden dat het raamwerk van 'zijn' Nederlands elftal er nu staat. Het zullen hoogstens de poppetjes zijn die nog moeten worden ingevuld. Maar dat zal juist voor de wedstrijd tegen de Noren enige discussie geven. Slechts enkele posities zijn voor verbetering vatbaar. Ronald de Boer kondigde in het Ta' Qali-stadion aan dat als hij in de cruciale interland tegen Noorwegen weer als rechtsbuiten moet opereren, hij liever op de bank plaatsneemt. “Dat zeg ik ook in het belang van Oranje. Dit is geen plek voor mij. Ik heb het nu nog willen doen omdat de bondscoach het te vroeg vond om Glenn Helder al meteen een basisplaats te geven. Ik wil er voor de volgende wedstrijd uitgebreid over praten met de trainer.”

Hiddink wachtte gisteravond een uur voordat hij de laatste onlogische schakel uit zijn keurkorps verwijderde. Marc Overmars, de held van gisteravond die drie treffers scoorde, had zojuist de ban gebroken met zijn eerste doelpunt. Glenn Helder stond langs de zijlijn al enige tijd te trappelen van ongeduld. Hij verklaarde later voor Oranje bereid te zijn negentig minuten te willen warmlopen, “maar zo'n tweede uitverkiezing maakt je toch wat gretiger”. Hiddink liet hem nog even wachten om de euforie om het openingsdoelpunt te laten betijen en haalde na een minuut of vijf toch Youri Mulder naar de kant. De speler van Schalke '04 had grote moeite gehad om de bal aan de voeten te houden, opereerde te veel met de rug naar het doel en was moeilijk aanspeelbaar. Zijn acties leverden kortom te weinig rendement op. In de tweede helft verliep de samenwerking met Kluivert wel wat beter omdat de Amsterdammer toen als diepste spits fungeerde. Daardoor leek de spelopvatting van Oranje meer op dat van Ajax. Bij de wissel schoof Ronald de Boer door naar de spitspositie, ging Overmars op rechts spelen en kwam Helder als linksbuiten te staan.

Oranje was weer in balans. Helder hield als linksbuiten pur sang drie verdedigers bezig en op de rechterflank ging Overmars gewoon door met zijn one-man-show. De Maltezer defensie werd langzaam uit elkaar getrokken. In een rap tempo volgden nog drie treffers. Wordt dit het stramien voor de toekomst? Hiddink wilde zich er uiteraard nog niet op vastpinnen. Hij heeft straks wellicht met Dennis Bergkamp te maken, mits de Arsenal-vedette niet weer met een blessure in Londen achterblijft. In dat opzicht verloste Patrick Kluivert de bondscoach van een geweldig probleem. De Ajacied liep tegen zijn tweede gele kaart op en wacht een schorsing.

Een tandem met Ronald de Boer-Dennis Bergkamp, met eventueel Youri Mulder als pinchhitter op de bank, ligt nu voor de hand. De Boer (“Ik kan het nog steeds op die plek”) heeft in dit Oranje-gezelschap ook de meeste treffers achter zijn naam staan: zes. Maar laat Louis van Gaal het niet horen. De succestrainer ziet al tijden geen spits meer in Ronald de Boer. Dick Advocaat daarentegen meende als bondscoach dat de Ajax-speler in Oranje juist uitermate geschikt is voor die rol. De Noren zullen in De Kuip spelen voor een punt en met één spits (Fj⊘rtoft) heel weinig ruimte weggeven. De Boer is een specialist op de vierkante meter. Bergkamp kan gewoon als schaduwspits spelen. “Of als diepste aanvaller, want dat deed hij tegen Portugal ook heel goed”, wilde Hiddink wel mee filosoferen.

Aanvankelijk zag het er gisteravond niet naar uit dat er überhaupt nog wat viel te overwegen. In de eerste helft zat Oranje zo vast als een huis. Voor het doel van de Maltezers werd veel balverlies geleden. Voorzetten waren onzuiver. Op het middenveld werden regelmatig persoonlijke duels verloren. Volgens aanvoerder Danny Blind omdat Seedorf en Witschge te veel ruimte gaven aan hun directe tegenstanders. Oranje kreeg nauwelijks kansen, terwijl de Maltezers wel enkele malen gevaarlijk waren. In de derde minuut zelfs al, toen Michael Reiziger de opkomende Gilbert Agius bruusk moest blokkeren om een doelpunt te voorkomen. Arbiter Nielsen had daarvoor een strafschop kunnen geven. De eilandbewoner werd met schouderletsel op een brancard van het strijdperk gedragen. In de rust wees niets erop dat Oranje makkelijk van Malta zou winnen. Tot Marc Overmars in de tweede helft met zijn hattrick een mokerslag uitdeelde.

Rijst achteraf de vraag of Hiddink er niet beter aan had gedaan om Helder direct in te zetten. De bondscoach wilde nog wat achter de hand hebben. En bovendien had Youri Mulder op de training een scherpe indruk gemaakt. Het liep allemaal goed af. Oranje was het ook wel aan zijn stand verplicht. Het schrille contrast tussen de Nederlandse voetbalmiljonairs en de veredelde Maltezer amateurs werd gesymboliseerd door het vervoermiddel van de Maltese coach Pietro Ghedin. In een bescheiden 'boodschappen-autootje' verliet hij met met stille trom het stadionterrein.

    • Erik Oudshoorn