Familie (1)

Alle ijver rond het thema 'de familie' moeten we maar zien als lachwekkende pogingen tot profilering van het CDA, Heerma en de politici die met hen meepraten. Want als je het als serieus beleidsvoornemen moet beschouwen, zoals mevrouw Den Ouden van de Emancipatieraad beroepshalve moet (NRC Handelsblad, 7 oktober), dan kun je met recht kwaad worden. Er zijn belangrijke concrete zaken zoals kinderopvang die dringend verbetering behoeven, maar op deze vermanende en gebiedende vingers zit werkelijk niemand te wachten.

Kennelijk bestaan er anno 1995 nog politici met geloof in de maakbaarheid van de morele huishouding in onze samenleving. Het lijkt me nog makkelijker om de mensen massaal uit de auto en in het openbaar vervoer te krijgen dan om van overheidswege iets aan normen en waarden van de bevolking te veranderen. Is er iemand die serieus gelooft dat een oproep aan de ouders van Nederland zal zorgen voor een betere ovoeding? Als 'management by speech' zou werken dan zijn er nog wel meer onderwerpen waarover we sommige mensen eens ernstig moeten toespreken... Of moeten die arme ambtenaren nu echt beleid voorbereiden waarin premies worden verstrekt voor het hebben van de juiste mores?

Het lijkt in dit verband nuttig om de eeuwige Siamese tweeling 'normen en waarden' nu eindelijk eens van elkaar te scheiden. Zij worden ten onrechte altijd in één adem genoemd. Algemeen aanvaarde 'normen' zijn in Nederland verankerd in de rechtsorde en die wordt door de overheid bewaakt. Als er problemen zijn met de rechtshandhaving, laten we het daar dan over hebben in plaats van over iets ongrijpbaars als normverval. 'Waarden' daarentegen zijn zaken die mensen de moeite waard vinden om in hun leven na te streven. Dat kan werkelijk van alles zijn. Die vrijheid wordt ons door de grondwet gegarandeerd en daar hebben de nieuwe moralisten dus van af te blijven.