Een wettig onding

HOE GELOOFWAARDIG is een fractie in de Tweede Kamer wanneer steun wordt gegeven aan een wetsvoorstel dat zij zelf als een “onding” bestempelt? Het dualisme in het parlement kreeg deze week weer een nieuwe dimensie door de opstelling van de VVD-fractie bij het debat over de milieuheffing op aardgas en elektriciteit. De liberalen zijn eigenlijk tegen deze wet - een “onding” zoals woordvoerder Remkes zei - maar volgens hem één van de prijzen die de VVD voor het regeerakkoord heeft moeten betalen.

Op zichzelf is het verfrissend dat coalitiepartners hun bij de kabinetsformatie geleden nederlagen zo openlijk ten toon spreiden. De debatten in de Tweede Kamer kunnen aanzienlijk minder verkrampt worden gevoerd wanneer de erkenning er is dat het regeerakkoord niet het beste is, doch slechts het best haalbare. Met de totstandkoming van een coalitie-kabinet verschieten de er aan ten grondslag liggende partijen niet van de ene op de andere dag van kleur. Een akkoord is iets anders dan een overtuiging. In het verleden zijn beide zaken te vaak door elkaar gehaald, wat het aanzien van de politiek niet ten goede is gekomen.

VOLGENS DEZE LIJN doorredenerend zou de opstelling van de VVD-fractie in de Tweede Kamer bij het debat over de ecotax dan ook volledig zijn te billijken. Toch leidt de simpele verwijzing naar gemaakte afspraken in het regeerakkoord tot een grote versmalling van het parlementaire debat.

Minister-president Kok zei onlangs dat deelnemers aan het debat in de Tweede Kamer zich niet kunnen verschuilen achter elders tot stand gekomen afspraken, daarmee doelend op het regeerakkoord. Een “open en openhartig debat” was, aldus Kok, een belangrijk element voor het publieke draagvlak. Open en openhartig heeft de VVD het debat zeker gevoerd. Alleen, als het stemgedrag daarmee vervolgens zo contrasteert heeft de partij toch wel het een en ander uit te leggen. Temeer daar de VVD de ecotax vorig jaar, inclusief de financiële opbrengst, had opgenomen in haar eigen verkiezingsprogramma. Het oppositionele VVD-geluid begint dan wel erg op ketelmuziek te lijken.