Rottenberg en Helgers roerend met elkaar eens

VLAARDINGEN, 11 OKT. Even tijd voor iets luchtigs. Wie komt er bij de PvdA als eerste in aanmerking om naar het CDA over te stappen? PvdA-voorzitter Felix Rottenberg: “Bart Tromp!” En welke CDA'er stapt over naar de PvdA? CDA-voorzitter Hans Helgers: “Bert de Vries!”

Het zijn generatiegenoten, het zijn collega's, ze staan voor dezelfde taak. Voor het overige: werelden van verschil: PvdA-voorzitter Rottenberg en CDA-voorzitter Helgers. De eerste een Montessori-jongen, de tweede zoals hij zelf zegt opgevoed door de paters. De een met een achtergrond als directeur van een politiek-cultureel instituut in het centrum van Amsterdam, de ander als directeur van een gevangenis in Brabant. In Vlaardingen troffen ze elkaar gisteravond voor het eerst in een openbaar debat. Om te discussiëren over 'paars' en over de toekomst van de politiek. Over zichzelf dus.

Beiden zitten met hetzelfde probleem: leiding geven aan een aangeslagen politieke partij die bij de verkiezingen enorme klappen heeft opgelopen. Beiden stellen dezelfde vraag: voldoet de klassieke manier van politiek bedrijven nog wel aan de eisen van de huidige tijd? Nee dus, vindt zowel Rottenberg als Helgers. Roerend zijn ze het met elkaar eens als het gaat over het falen van de politiek bij de discussies over de vorming van stadsprovincies. Rottenberg: “Dat was een technocratisch-strategische opzet met een dubbele agenda van hen die er rechtstreeks bij betrokken waren.” Helgers: “Dat was nu een typisch voorbeeld van een technocratische bestuurdersdiscussie. Men had de tijd veel beter kunnen besteden aan praten met de bewoners van Spangen. Al die discussies over BON 1, BON 2 of BON 3, het zegt de gemiddelde kiezer allemaal niets. Het is een klassiek voorbeeld van de kloof tussen de politiek en de burgers.”

Aan de twee partijvoorzitters de taak de politici uit hun eigen partijen duidelijk te maken dat het anders moet. Moeilijk, moeilijk, erkennen beiden. “Dit is een baan die onaangenaam is. Je wordt voortdurend op je bek geslagen omdat je 'nee' zegt tegen je kader”, zegt Rottenberg. Helgers: “Felix heeft in essentie gelijk in zijn analyse.” Rottenberg: “Als jij dat vindt, moet je harder optreden in jouw partij en meer stelling nemen.”

Politiseren, kan het nog? Het woord 'technocratisch' zal de hele avond onophoudelijk vallen. Dat elkaars tegenpolen op sociaal-economisch gebied nu samen kunnen regeren en het CDA daartegen nauwelijks oppositie kan voeren, is daarvan het beste bewijs, signaleert Helgers. Alleen, zo wil hij wel even kwijt, “deze regering is nog technocratischer dan de andere”. Het blijkt het moment waarop Rottenberg had zitten wachten. “Dit is een dramatische avond”, roept hij uit. “Ik schrik van het taalgebruik van Helgers. Echt Hans, je verknalt je tijd door ons verwijten te maken. Want je bent nog lang niet klaar met het definiëren van jullie eigen probleem.”

Volgens Helgers valt het één niet los te zien van het ander. 'Paars' is in zijn ogen het einde van de politiek. “De enige parameter voor 'paars' lijkt nog het maximaal economisch rendement te zijn. Andere ordeningsprincipes spelen geen rol meer.” Rottenberg geeft toe op dat punt nog wat te kunnen leren van het CDA. “Het is ontzettend belangrijk dat je duidelijk maakt waar je je streep zet.”

Het debat eindigt zonder conclusies. De CDA-voorzitter vertrekt als eerste naar de uitgang. Hoe is het hem bevallen? Helgers: “Felix kan het allemaal veel makkelijker en harder zeggen. Bij ons in de partij is die cultuur niet zo.”

    • Mark Kranenburg