Drie hectische dagen

Toen op 17 april 1970 om 12.07 uur de eerste beelden van een veilig op zee dobberende Apollo 13 beschikbaar kwamen, slaakte de wereld een zucht van verlichting. Drie dagen eerder, op weg naar de maan, was een van beide zuurstoftanks aan boord van de service module geëxplodeerd toen astronaut Jack Swigert een elektrisch roermechanisme in werking stelde en er kortsluiting optrad. Door de klap werd een compleet paneel weggeslagen en liep de brandstofvoorziening van de command module Odyssey acuut gevaar: ook de tweede tank met vloeibare zuurstof liep langzaam leeg.

Vanaf dat moment was van landen op de maan geen sprake meer. Mission Control in Houston sloeg aan het rekenen om na te gaan of er überhaupt nog overlevingskansen waren. Besloten werd het maanlandingsvoertuig Aquarius, dat een eigen zuurstof- en elektriciteitsvoorziening had, als 'reddingsboot' te laten functioneren. Alleen: het was ontworpen voor twee personen, en voor een verblijf van beperkte duur. Zo bleek het Aquarius-koolfilter onvoldoende in staat de lucht te zuiveren zodat de astronouten in hun eigen adem dreigden te stikken. Maar de ingenieurs in Houston instrueerden de bemanning hoe ze met plakband en andere prozaïsche materialen het probleem konden verhelpen.

De film geeft een authentiek beeld van wat zich aan boord van de Apollo 13 en in het vluchtleidingscentrum in die hectische drie dagen heeft afgespeeld. Om energie te sparen was de hoofdcomputer uitgeschakeld - 'We put Sir Isaac Newton in the driverseat' - en de vraag was of de Odyssey niet te sterk zou afkoelen om hem bij de re-entry in de aardatmosfeer nog op te kunnen starten. Tot het laatst bleef onzeker of de bemanning in de ijskoude Aquarius met de energievoorraad zou uitkomen, en of het hitteschild van de command module door de klap beschadigd was.

Het aardige van Apollo 13 is dat regisseur Howard erin geslaagd is de taal en het omgaan met knoppen authentiek te houden. Ook de ondertiteling van het technische jargon is, dankzij de hulp van Wubbo Ockels, in orde. De ruimtescènes zijn met het oog op de vereiste gewichtsloosheid opgenomen tijdens talloze parabolische duikvluchten van een KC-135 vliegtuig. Om redenen van esthetiek is nergens gebruik gemaakt van oud beeldmateriaal van de NASA. Dankzij computertechnieken is dat geen bezwaar: de 'lancering' van de schaal 1:20 Saturnus V-raket ziet er majestueus uit, bijna beter dan echt. En daarin schuilt de tragiek van de bemande ruimtevaart: 25 jaar na dato hebben we er geen geld meer voor over en neemt virtual reality de plaats in van the real stuff.

    • Dirk van Delft