De broze relatie tussen Nedlloyd en haar beleggers

ROTTERDAM, 11 OKT. Het aandeel Nedlloyd herstelde zich vanochtend enigszins van de klappen die het scheepvaart- en transportconcern de afgelopen dagen op de Amsterdamse beurs heeft opgelopen. Na de naar beneden bijgestelde winstprognose voor 1995 leverde het aandeel gisteren bij een slotkoers van 40 gulden in twee dagen maar liefst 15 gulden in. Een vrije val die vooral hard moet zijn aangekomen bij bestuursvoorzitter Leo Berndsen.

Anderhalf jaar geleden stapte Berndsen over van verzekeraar Aegon naar de Rotterdamse rederij. Hij wist niets van transport, Nedlloyd had dringend behoefte aan het vertrouwen van de financiële markten, dat door de langdurige ruzies tussen bestuur en aandeelhouders flink was uitgehold. De in de Amerikaanse traditie opgeleide Nedlloyd-bestuurder compenseerde zijn gebrekkige inzicht in de transportwereld met een liefde voor cijfers en een verslaving aan winst. Berndsen kreeg dit voorjaar nog de handen op elkaar van de financiële wereld toen hij een verdrievoudiging van de halfjaarwinst (weliswaar vertekend door een bijzondere bate van 58 miljoen) van 35 naar 96 miljoen gulden bij Nedlloyd presenteerde.

Intern lagen de zaken bij Nedlloyd al snel na Berndsens aantreden op koers. De divisie-managers hadden zijn rigide boodschap dat er 10 procent op het geïnvesteerde vermogen moest worden behaald goed opgepikt, de langlopende schuld van het bedrijf wordt met 500 miljoen teruggebracht.

Na de 'twijfeljaren' onder voormalig bestuurder Rootliep, weliswaar een echte scheepvaartman, die veel energie besteedde om de Noorse raider (ongewenste koper van een meerderheidsbelang) Torstein Hagen buiten de deur te houden, is er daardoor sprake van een minder defensieve houding bij Nedlloyd.

Onder Rootliep werd al sinds 1987 op advies van organisatie-adviesbureau McKinsey voor een nieuwe strategie bij Nedlloyd gekozen. Het accent ligt daardoor momenteel volkomen op logistieke dienstverlening, terwijl voorheen juist spreiding van activiteiten - en daarmee van risico - beleid was. Nedlloyd droomt van een totale beheersing van de goederenstromen, een concept dat 'Vervoer Plus' werd gedoopt. Klanten kunnen voor al hun vervoer, opslag en distributie terecht op één adres: bij Nedlloyd.

Nedlloyd heeft de afgelopen jaren fors gedesinvesteerd. Nieuwe investeringen hebben voornamelijk plaats in de kernactiviteiten: zeescheepvaart en transport, sectoren waar de winstmarges echter smal blijven en een ongeluk in een klein hoekje ligt. Door tegenvallende resultaten in de zeescheepvaart in de maanden juli en augustus heeft Nedlloyd zijn winst voor 1995 fors naar beneden moeten bijstellen. Analisten die alweer op de ontwikkelingen vooruitlopen, voorspellen een daling van de netto winst van 30 procent ten opzichte van vorig jaar.

Hoewel het volume van de container-lijnvaart nog steeds groeit - Nedlloyd beschikt daarvoor over een moderne vloot van 70 zeeschepen - staan de prijzen onder druk en worden Nedlloyd en haar partners geplaagd door operationele tegenvallers. Een triviaal incident als opstoppingen in een aantal havens kan daarbij het verschil uitmaken van vele miljoenen guldens winst of verlies.

Voor Berndsen, die voor geheel 1995 nog een winst bij Nedlloyd voorspelde die minimaal gelijk zou zijn aan het niveau van de eerste zes maanden van dit jaar, is dat een fikse tegenvaller. Hij wordt in ondernemingskringen nog het meest vergeleken met Andrew Land van handelshuis Hagemeyer, eveneens een bestuurder voor wie de winst per aandeel van het bedrijf heilig is.

Bedrijfsmatig lijkt er weinig mis bij Nedlloyd, dat in zijn operationele resultaten zelfs de handicap van een lage dollar aardig heeft weggepoetst. Maar wanneer een voorzitter als Berndsen, die zichzelf ooit afficheerde als een man met a passion for profit, zijn winstprognoses niet kan waarmaken, heeft een cyclisch beursfonds als Nedlloyd met zijn beleggers een probleem.

De broze vertrouwens-relatie tussen Nedlloyd en haar beleggers is door de ontwikkelingen van de afgelopen dagen weer aan erosie onderhevig. Dit ondanks het feit dat Berndsen op financieel terrein een voortreffelijk pr-ambassadeur voor het transportconcern is. Dat bleek vorig jaar al toen Berndsen na tegenvallende halfjaarcijfers werd gebeld door een verontruste belegger uit Engeland met de woorden: “Mijnheer Berndsen ik ben dertig miljoen kwijt. Kunt u mij uitleggen wat er aan de hand is?” Op zulke momenten geeft de hoogste baas persoonlijk uitleg. Met als gevolg dat de gedupeerde Brit beloofde zijn aandelen Nedlloyd te zullen aanhouden.

    • Marc Serné