Nobelprijs economie: Amerikaan R. Lucas

DEN HAAG, 10 OKT. De Amerikaan Robert E. Lucas heeft de Nobelprijs voor de economie gewonnen. Dat is vandaag in Stockholm door de Zweedse Academie voor de Wetenschappen bekendgemaakt.

De 58-jarige winnaar is verbonden aan de Universiteit van Chicago. Hij krijgt de prijs - ongeveer 1,6 miljoen gulden - omdat hij de hypothese van rationele verwachtingen heeft ontdekt en in de praktijk gebracht. Lucas heeft “een heel andere kijk gegeven op de macro-economische analyse en op economisch beleid”, aldus de academie in een toelichting.

Samen met de economen Sargent en Wallace heeft Lucas met de theorie van de rationele verwachtingen gezorgd voor een revolutie in het economische denken in het begin van de jaren zeventig. De overheid is volgens deze theorie niet in staat om de economie te sturen. In een Keynesiaans georiënteerd beleid voert de overheid in een periode van conjuncturele neergang de eigen bestedingen op om bijvoorbeeld een stijging van de werkloosheid te voorkomen. In een periode van hoogconjunctuur zou de overheid vervolgens een stapje terug moeten doen. De economen Samuelson en Modigliani hebben met de theoretische onderbouwing van deze theorie Nobelprijzen in de wacht weten te slepen.

Lucas, Sargant en Wallace betogen daarentegen dat bugers rationeel handelen. Extra uitgaven voor de overheid leiden tot extra belastingen en burgers zullen hun bestedingspatroon daarop aanpassen. Tegenover extra bestedingen van de overheid staan dus minder bestedingen van de burgers. Per saldo schiet de economie er niets mee op.

Lucas behoort tot de nieuwe klassieke economen en heeft met zijn 'Real Wages, Employment, and inflation' (1969) een grote invloed gehad op het macro-economische onderzoek. Zijn werk heeft snelle ontwikkelingen teweeggebracht, zoals de opkomst van de evenwichtstheorie in economische cycli, inzicht in de problemen bij het toepassen van economisch beleid ter beheersing van de economische ontwikkelingen en de mogelijkheden voor een betrouwbare beoordeling van economisch beleid met behulp van statistische methoden. “Vertaalt naar de Nederlandse situatie zou het betekenen dat het Centraal Planbureau kan worden opgedoekt”, aldus prof. dr. A. Klamer van de Erasmus Universiteit in een reactie.

De Nobelprijs voor de economie is voor het eerst in 1969 uitgereikt. Winnaar, samen met de Noorse econoom Frisch, was Jan Tinbergen. De vorig jaar overleden Tinbergen is de enige Nederlander die ooit een Nobelprijs heeft gewonnen. De prijs werd in 1968 in het leven geroepen door de centrale bank van Zweden, ter gelegenheid van haar driehonderdjarig bestaan.

De uitreiking heeft in december in Stockholm plaats.