Irritatie bij driedaagse bezoek aan Ankara; Dijkstal wenst niet toe te geven aan Turkse druk

ANKARA, 10 OKT. Minister H. Dijkstal (binnenlandse zaken) wenst niet te zwichten voor de Turkse druk om de samenwerking op het gebied van terreurbestrijding te intensiveren.

Turkije wil dat Nederland een twee jaar oud protocol ondertekent waarin in detail is vastgelegd hoe de samenwerking tegen terrorisme eruit moet zien. Maar volgens Dijkstal, die op dit moment in Turkije is voor een driedaags bezoek, staat in dat protocol een groot aantal zaken die niet in overstemming zijn met de Nederlandse wetgeving en onze parlementaire democratie. De problemen spitsen zich met name toe op de definitie van terreur die in Turkije een stuk ruimer is dan in Nederland.

De Nederlanse minister heeft gisteren in een gesprek met zijn Turkse collega, Nahit Mentese, wel voorgesteld om nieuwe spelregels op te stellen voor een hechtere samenwerking tussen de Turkse en Nederlandse veiligheidsdiensten, de MIT en de BVD. Op technisch niveau is inmiddels overeengekomen dat men maandelijks bijeenkomt - de ene keer in Nederland, de andere keer in Turkije - om de Turkse aanvragen om informatie te bekijken en te onderzoeken welke concrete problemen er zijn op het gebied van een meer intensieve samenwerking van beide veiligheidsdiensten. Volgens Dijkstal is het mandaat van de Turkse MIT een stuk ruimer dan dat van de BVD, waardoor Turkije per definitie altijd meer zal willen dan Nederland op grond van de nationale wetgeving kan bieden.

Bovendien drong Dijkstal er op aan dat de Turkse en Nederlandse politie en justitie op operationeel niveau hun krachten vaker bundelen. Hij verwees daarbij naar de Metin-affaire, waarbij de Turkse en Nederlandse politie samenwerkten bij het oprollen van een Turks-drugssyndicaat dat zowel in Nederland als in Turkije opereerde. Daarnaast gaf Dijkstal zijn Turkse ambtgenoot in overweging ook eens te kijken naar het witwassen van drugsgelden, wat in Turkije geen enkele probleem is omdat wetgeving op dit punt onbreekt.

Dijkstal ervoer gisteren, op de eerste dag van zijn bezoek aan Turkije, dat de aandacht in Ankara zich volledig toespitst op de problematiek van de Koerdische terreur, zowel in Turkije zelf als in Europa. Minister Mentese vroeg Dijkstal zelfs expliciet om toe te zeggen dat het Koerdische parlement in ballingschap, dat tot grote woede van Turkije in april in Den Haag werd opgericht, in het vervolg niet meer in Nederland bijeenkomt en dat de Koerdische Arbeiders Partij (PKK), die strijdt voor een onafhankelijk Turks-Koerdistan, in Nederland wordt verboden. Dijkstal reageerde geïrriteerd op deze oproepen, omdat “het Turkije inmiddels toch duidelijk moet zijn dat de Nederlandse overheid geen enkele bemoeienis heeft met dit Koerdische parlement in ballingschap. In Nederland behoeft men geen toestemming te vragen voor een politieke bijeenkomst”, aldus de minister. Wat betreft de PKK was Dijkstal eveneens duidelijk: “In het Nederlandse rechtssysteem is het vrijwel onmogelijk om een organisaties een verbod op te leggen. Dat is gebonden aan een rechterlijke uitspraak. (..) Wij zijn meer geneigd individuen aan te pakken die zich strafbaar hebben gemaakt aan politiek terrorisme.” Volgens de Nederlandse bewindsman moet Turkije wat meer vertrouwen krijgen in de manier waarop Nederland met het probleem van de internationale terreurbestrijding omgaat. “In vergelijking met de omliggende landen is het ons aardig gelukt om ons te vrijwaren van terroristische daden”, aldus Dijkstal.

Dijkstal vond nauwelijks gehoor bij zijn Turkse ambtgenoot voor de problematiek van de Turkse minderheid in Nederland. Dijkstal zei bezorgd te zijn over de polarisatie in Turkse kringen in Nederland, zowel op politiek als religieus vlak. Die polarisatie zou mede ontstaan door politieke en religieuze beïnvloeding vanuit Turkije. De bewindsman noemde het 'bedenkelijk' dat gedurende de Turks-Nederlandse crisis als gevolg van de oprichtingsvergadering van het Koerdische parlement in ballingschap vanuit de Turkse gemeenschap in Nederland werd opgeroepen tot een boycot van Nederlandse goederen. Dijkstal liet doorschemeren daarin wel degelijk een aandeel van Turkse autoriteiten te zien.

    • Froukje Santing