'Duitsers, uw oordeel over Mururoa verbijstert'

Beste Duitsers

Is het een grap of een groot misverstand? Mururoa wekt verschillende bedenkingen, en niets is natuurlijker dan een discussie tussen buren. Maar niets is vreemder dan het ontbreken van een discussie in het eigen kamp. Van de onbeduidendste krant via de Bundestag tot Bondspresident Herzog, en boven alle meningsverschillen en partijen uit, velt iedereen een vernietigend oordeel over de kernproeven. Weinig aarzelingen, vrijwel geen valse noten. Allemaal tegen, nietwaar? Uw bezwaren verdienen aandacht, maar de kennelijke unanimiteit waarmee ze worden ondersteund verbijstert me.

Als we u moeten geloven dan zijn de Franse proeven ecologisch crimineel, politiek rampzalig en historisch achterhaald. Is dat onbetwistbaar? Frankrijk zou gevangen zijn in haar arrogantie en offers brengen aan de illusie van de Grande Nation, waardoor het in een andere tijd leeft, zonder iets te merken van de val van de Muur en de veranderingen in de wereld. De implosie van het Sovjet-rijk brengt u onmiddellijk tot de conclusie dat een bom, het voorwerp van alle verachting, overbodig is geworden. “Wie bedreigt ons? Niemand!”, roept Rudolf Augstein, de uitgever van het weekblad Der Spiegel, enthousiast. Vindt u het goed als ik dit optimisme niet deel?

Even de feiten op een rijtje:

1. Is Chirac die 'vijand van de planeet' die door alle ecologische politiemachten moet worden ingerekend? U weet best dat het enorme gevaar van die proeven nooit is bewezen. In Nieuw-Zeeland en in Australië erkennen wetenschappelijke commissies dat ze onschadelijk zijn. Hoe zit het dan? Waarheid aan deze zijde aan de Rijn, misleiding aan gene zijde? Denk aan dat hoofdartikel in de Times, een krant die niet snel verdacht zal worden van paleo-gaullisme en francomanie: “De gevaren waar we 's nachts van wakker zouden moeten liggen, vindt u ver van Mururoa, in Tsjernobyl, in Centraal-Europa, in de oude Sovjet-Unie” (8 september 1995).

2. Gedraagt 'HiroChirac' zich als 'vijand van de mensheid'? Brengt hij als criminele tovenaarsleerling de bewapeningswedloop weer op gang, versnelt hij de proliferatie en brengt hij door zijn slechte voorbeeld weer verdeeldheid? Dat is te veel eer: niemand gelooft toch dat de wereld zich, net als de mode, richt op Parijs en dat zes proeven meer of minder de koers zullen veranderen? Als een land kiest voor kernwapens, maakt het een planning voor zijn wetenschappelijke en technische investeringen voor een lange reeks van jaren: de verwikkelingen rond Mururoa hebben geen invloed op zo'n lange-termijnplanning. En de staten en terroristische organisaties die verwoestende werktuigen willen kopen op de vrije - zwarte - markt van de voormalige Sovjet-Unie, bekommeren zich niet om de Franse signalen. Pakistan heeft zijn ogen gericht op India, Iran slaat ze op naar de hemel, Irak richt zich op Jeruzalem, China mikt op Taiwan, Japan of op zichzelf in een toekomstige uitbarsting, enzovoort. De Franse proeven leggen geen enkel gewicht in de schaal vergeleken bij die riskante geo- en theopolitieke alchemie.

3. Zou Chirac, als karikatuur van een lang vervlogen verleden, zich hebben vastgebeten in de afschrikking die door het Goede Nieuws van een post-atoomtijdperk in diskrediet is gebracht? Hoe weet u zo zeker dat alleen Frankrijk een definitieve vrede in de weg staat? Het einde van de Koude Oorlog heeft een hele reeks warme oorlogen ontketend, tot in het hart van Europa. Vindt u het bewind in Moskou er stabiel uitzien? Als over twee maanden, of twee jaar... een tweede Karadzic of Zjirinovski het commando in het Kremlin overneemt, heeft hij honderdduizend atoomkoppen onder zijn hoede. Geruststellend? U rekent natuurlijk op de Amerikaanse paraplu. Maar gelooft u dat die er altijd zal zijn? Zullen de Verenigde Staten tot in lengte van jaren New York op het spel blijven zetten om Berlijn te redden?

Ver van Rusland komen andere landen opzetten die uitgerust zijn met vernietigingswapens. De bipolaire wereld is verdwenen, de gevaren van de meerpoligheid beginnen zich af te tekenen - waardoor de kwestie die De Gaulle aansneed over een afschrikking naar alle kanten cruciaal wordt.

Beste vrienden, op de buitensporigheid van uw anti-Franse gevoelens werd al in een vroeg stadium gewezen door enkele zeldzame, verontruste commentatoren in uw land. Zij zien “een kruistochtmentaliteit die alle stigma's vertoont van religieuze intolerantie”; ze onderschrijven de “groteske evaluatiefouten” en de “fundamentalistische woede” die Mururoa tot de reïncarnatie van “het absolute kwaad” maken (G. Nonnenmacher in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, 4 september 1995, voorafgegaan door T. Schmid, in de Wochenpost, 20 juli 1995).

Bedenk eens hoe buitenproportioneel uw angsten zijn. Alle schijnwerpers gericht op de vloot naar Tahiti, maar geen woord over - en geen cent voor - de met straling besmette kinderen van Tsjernobyl! De pacifisten die in zo groten getale de straat op zijn gegaan om te demonstreren tegen de ontploffingen onder water, zijn in 1991 vergeten te demonstreren voor Vukovar en Dubrovnik, in 1992, 1993 en 1994 voor Sarajevo, en in 1995 voor Grozny, dat in drie weken met de grond werd gelijkgemaakt.

De ongerijmdheid van zo'n selectieve verontwaardiging ondermijnt de morele pretenties van de anti-atoomlobby. Cultuur gaat boven tuinbouw en de bescherming van het leven houdt niet op bij medelijden met plankton. De mensen in Srebrenica zijn dood, de vissen in Mururoa zullen zich weer voortplanten. Het ecologische toerisme à la Greenpeace doet denken aan de natuurvrienden van weleer, de dames en heren die tussen 1933 en 1940 in Duitsland en elders de rozen redden en zich druk maakten over hun imago terwijl om hen heen de massamoordenaars in het openbaar sinistere records vestigden.

Wanneer de wijze met zijn vinger naar de sterren wijst, kijkt de onnozele naar de vinger. Door de proeven te hervatten herinnert Frankrijk, zij het onbewust, de wereld aan de gevaren die hem bedreigen, ook vandaag en morgen nog. De onnozele concludeert dat Frankrijk het gevaar is.