Azerische olie via twee pijpen naar Westen

BAKOE, 10 OKT. Olie uit Azerbajdzjan bestemd voor de Westerse markt, zal via twee pijpleidingen, één door Rusland en eén door Turkije, worden getransporteerd.

Aicom, het consortium van Westerse oliemaatschappijen dat de drie olievelden in de Kaspische zee gaat exploiteren heeft gisteren tot dit compromis besloten in een poging zowel Ankara als Moskou tevreden te stellen. Aicom, een consortium waarin onder meer British Petroleum, het Amerikaanse Exxon, het Noorse Statoil, het Russische Lukoil en de regering van Azerbajdzjan participeren, volgt met deze beslissing het advies van Bill Clinton.

De Turkse premier Tansu Çiller had telefonisch zijn hulp ingeroepen. In een poging de strijd om politieke en economische macht in de regio tussen Ankara en Moskou te beslechten stelde de Amerikaanse president vorige week voor het olietransport van Azerbeidzjan naar het Westen deels over Russisch en deels over Turks grondgebied te laten lopen.

Een gedeelte van de olie stroomt straks via een bestaande pijpleiding naar de Russische Zwarte-Zeehaven Novorossiisk. Een tweede pijpleiding loopt over het grondgebied van Georgië naar de havenstad Batumi.

De internationale spanningen rond de beslissing van Aicom (Azerbaijan International Operating Company) zijn in de afgelopen maanden hoog opgelopen. Ankara heeft intensief bij Aicom gelobbied, voor een pijpleiding over Turks grondgebied. Rusland heeft met boycot-maatregelen tegen Azerbajdzjan gedreigd om het olieconsortium in de kwestie haar wil op te leggen.

Het consortium waarin twaalf Westerse oliemaatschapijen samenwerken met de State Oil Company of Azerbaijan (Socar) sloot in september 1994 een contract met de regering van Azerbajdzjan ter waarde van 7,5 miljard dollar (11,9 miljard gulden) voor de exploitatie olievelden in de Kaspische zee. Buitenlandse oliemaatschappijen nemen 90 procent van dit bedrag voor hun rekening, Socar de resterende 10 procent. De opbrengsten uit de olie-export worden gelijk verdeeld tussen het consortium en de staat Azerbajdzjan.

Aicom verwacht dat de oliestroom uit de voormalige Sovjet-republiek naar het Westen in de zomer van 1996 een aanvang zal nemen met een omvang van 75.000 vaten per dag. Aicom maakte eerder bekend dat het scheepstransport van deze 'vroege olie' gedeeld zal worden tussen Turkije en Rusland.

Uiteindelijk moet de hoeveelheid toenemen tot 700.000 vaten per dag een oliestroom die volgens recente schattingen dertig jaar gecontinueerd kan worden. Daarvoor zijn investeringen nodig in de 1346 kilometer lange Russische pijplijn (naar schatting 56 miljoen dollar) en de 926 kilometer lange Turkse pijpleiding (231 miljoen dollar).

Turkse diplomaten in de Azerbajdzjaanse hoofdstad Bakoe noemden het besluit van Aicom gisteren een “groot succes” voor de regering in Ankara. Tansu Çiller ziet de beslissing van het consortium als “een indicatie van de inmense handelsmogelijkheden in onze regio”. (Reuter, AFP, AP,).