Ambtenaren ontwrichten publieke leven Frankrijk

PARIJS, 10 OKT. Vijf miljoen Franse ambtenaren hebben vandaag het werk neergelegd uit protest tegen de aangekondigde bevriezing van overheidssalarissen. De staking, de grootste sinds 1986, trof treinen, busdiensten, metro's, scholen, postkantoren, en de luchtverkeersleiding.

Stakingsleider Marc Blondel (Force Ouvrière) waarschuwde vanmorgen: “Als de regering van deze massale stakingsdag niet leert, dan gaan we door.” Minister Puech (ambtenarenzaken) houdt het er voorlopig op dat het middel te zwaar is voor de kwaal. Voor premier Juppé, wiens kansen om officieel een strafvervolging te krijgen wegens zijn onredelijk goedkope gemeenteflat, is het een nieuwe aanslag op zijn politieke gezondheid.

“Ik ben boos, maar vooral ongerust, onze koopkracht valt steeds verder terug, straks zit ik klem in mijn loonschaal en blijven ze de belastingen verhogen.” Yves, in blauwe broek en kiel, marcheert met zijn collega's schoonmaakpersoneel en ondersteunende witjassen van het Hôpital Beaujon naar de Place de la Bastille.

Zwarte Dinsdag zou een midzomerfeest kunnen zijn als de inzet niet hard en hopeloos was. Muziek en braadworst zijn er voor de sfeer. Enorme ballonnen dragen hun boodschap uit: tegen tegen 'de afbraak van de publieke dienstverlening'.

Een rolschaatsende leraar aan een lyceum in een westelijke voorstad van Parijs roept: “Onze leerlingen krijgen een slechte behandeling, de klassen zijn te groot, de school valt in elkaar.” Op zijn T-shirt neemt hij Bosnië nog even mee.

Jean-François (36) is middelbaar technicus bij France Télécom. Hij wacht het vertrek van de stoet af onder een knalgeel bord ('privatiseren is afbreken') van de vakbond SUD, die sinds zes jaar razendsnel populair is geworden onder werknemers van post en telefoon. Hij verdient na 15 jaar 3.300 gulden per maand, waarvoor hij ook zaterdags- en zondagsdiensten moet draaien. “De bonden zijn in tien jaar niet zo eensgezind geweest. Dat is een optelsom van angst en al die aantijgingen dat wij ambtenaren profiteurs zouden zijn. En intussen breken ze de publieke dienst af. Chirac heeft zijn verkiezingsbeloften geschonden. Hij moet meer aan zijn volk denken. Daar hoeft hij Europa niet voor te vergeten.”

Volgens opiniepelingen is tussen 53 en 57 procent van de Fransen het eens met de eisen van de stakers. De omvang van de overheid is geen omstreden zaak.

Pagona 5: Vuilnis voor de voordeuren

Alleen super-liberalen als de heengezonden minister van financiën Alain Madelin maken daar bezwaar tegen. Zondag werd hij herkozen in de Assemblée Nationale. Te kort geleden voor een spandoek. Ook Madelins opvolger op Financiën kan moeilijk om te begrotingspost voor de 'fonction publique' heen: 650 miljard franc, veertig procent van de Franse rijksbegroting, gaat op aan ambtenarensalarissen. Toen premier Juppé aankondigde dat daar voor volgend jaar geen verhoging inzat, waren de anders verdeelde en sterk verzwakte bonden en centrales snel vereend in hun verzet.

Ook al liepen niet alle vakbondsleiders vanmiddag op één rij, zij halen een rijke oogst aan ontevredenheid binnen. “Onder Mitterrand moesten wij ook al voortdurend onze broekriem aanhalen. Nu opnieuw. Onze politiek wordt steeds minder geloofwaardig, dat is onrustbarend”, aldus een lerares met een anti-kernproef-pet. Post-sorteerders, gekleed in een pet en een postzak claimen dat hun inkomen er sinds 1992 achttien procent op achteruit is gegaan.

Eerste schattingen zeiden dat in Parijs - van de Bastille, via de Place de la République naar de Saint Augustin - 30.000 mensen liepen. In andere steden, Lyon, Marseille, Bordeaux ging het ook om tienduizenden. De treinen en métro's reden bijna niet. Het vuilnis lag voor de voordeuren en de ziekenhuizen draaiden een minimumdienst, de publieke televisie zendt natuurfilms uit. De staking zorgde voor files van 15 kilometer en meer op de invalswegen van Parijs.

Zij is 51, zij drinkt een glas bier van het vat op een terras bij de Place de la Bastille en zij is archivaris bij de regionale overheid van Seine Saint-Denis, ten noorden van Parijs. Zij verdient 5000 gulden netto en zij heeft geld moeten lenen om het laatste deel van haar inkomstenbelasting te betalen. Daarom staakt zij vandaag mee met 5 miljoen Franse ambtenaren.

“Ik werk 26 jaar bij de overheid, ik ben de hoogste ambtenaar in twee kleine steden geweest en zit hoog in de salarisboom. Maar met een studerend en een schoolgaand kind red ik het nauwelijks. Straks marcheer ik mee. Ik ben het eens met iedereen die vandaag staakt. Veel vrouwen bij ons zijn ambtenaar en werken voor minder dan het minimumloon. In veel arbeiders-gezinnen zit men diep in de schulden. Ik kwam daarnet zelfs een paar geheide Chirac-stemmers uit onze buurt tegen zeiden: volgend jaar komen we niet meer rond als dit zo doorgaat.”

    • Marc Chavannes