Rusland en VS oneens over 'implementatiemacht' Bosnië

GENÈVE, 9 OKT. Rusland en de Verenigde Staten zijn het erover eens dat hun troepen moeten samenwerken om in Bosnië toe te zien op de naleving van een vredesakkoord, maar verschillen van mening over de vraag hoeveel troepen Rusland daarbij inzet, wie die operatie moet betalen en vooral onder wiens bevel de Russische troepen komen te staan.

De ministers van defensie van beide landen, William Perry en Pavel Gratsjov, bespraken dit thema zaterdag in Genève en boekten daarbij volgens Perry “aanzienlijke vooruitgang”. Maar ze slaagden er niet in de belangrijkste meningsverschillen uit de weg te ruimen. Volgens Perry “is het ons beiden duidelijk dat er nog veel werk moet worden gedaan”. Gratsjov zei dat Rusland hoge militaire functionarissen naar het NAVO-hoofdkwartier in Brussel zal sturen om verdere details van de toekomstige gezamenlijke operatie uit te werken.

Gratsjov stelde zaterdag voor de nieuwe strijdmacht in Bosnië - die naar schatting 60.000 man zal omvatten, onder wie 25.000 Amerikanen - “implementatiemacht van het vredesakkoord in Bosnië-Herzegovina” te noemen, om elke verwijzing naar de NAVO te vermijden.

Er bestaat overeenstemming over Russische deelname aan de strijdmacht, die verder vooral uit soldaten uit NAVO-landen zal bestaan. Rusland weigert echter troepen onder NAVO-bevel te plaatsen, terwijl de NAVO erop staat het bevel over de strijdmacht te voeren.

Volgens Perry wordt gedacht aan de mogelijkheid om Russische troepen onder NAVO-bevel te plaatsen, maar hun een parallelle commandostructuur met een Russisch opperbevel toe te staan. Een andere optie voorziet in een communicatiekanaal tussen de Russische NAVO-ambassadeur en het politieke hoofdkwartier van de NAVO. Perry zei dat beide partijen het erover eens zijn dat de implementatiemacht moet optreden met een mandaat van de Veiligheidsraad.

Gratsjov zei in Genève dat ook nog geen overeenstemming bestaat over de omvang van de Russische bijdrage en over de financiering daarvan. Dat laatste “gaat de competentie van de ministers van defensie te buiten”, aldus de Russische minister.

In Washington heeft een woordvoerder van president Clinton gezegd dat zelfs zonder toestemming van het Congres Amerikaanse troepen naar Bosnië zullen worden gestuurd om toe te zien op de naleving van een vredesakkoord. De VS, aldus de woordvoerder, kunnen zich niet veroorloven hun verantwoordelijkheid te ontlopen. “Natuurlijk moet het Congres de fondsen voor deze stationering leveren en heeft het Congres dus enige zeggenschap. Maar niets kan de autoriteit van de president om dit als opperbevelhebber te implementeren, ondergraven.”

De VS en de andere leden van de G-7 hebben zaterdag een beroep gedaan op de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds om snel een actieplan op te stellen voor de wederopbouw van Bosnië na de ondertekening van een vredesverdrag. De ministers van financiën van de landen van de G-7 bespraken het thema van de wederopbouw zaterdag in Washington. Volgens de Wereldbank is drie miljard dollar nodig om huizen weer op te bouwen, energie- en transportsystemen te herstellen en banken en fabrieken weer te laten functioneren.

De Bosnische premier, Haris Silajdzic, zei gisteren in Warschau dat voor de wederopbouw van Bosnië twaalf miljard dollar nodig is. (Reuter, AP, AFP)