Forse overdaad aan goede smaak ironiseert leed

Voorstelling: Nederlands Dans Theater 3 met An Uncertain Hour. Choreografie: Martha Clarke; muziek: Schubert, Schumann, Schönberg, Bach e.a.; piano: Sepp Grotenhuis; zang: Kristin Norderval, Wim-Hein Voorsluis; dansers: Martine van Hamel, Sabine Kupferberg, Gary Chryst, Rob Besserer. Gezien: 5/10 Holland Dance Festival, Theater aan het Spui Den Haag. Aldaar t/m 7/10. Verder 18/10 Enschede, 28/10 Arnhem.

Het decor is een esthetisch gestroomlijnd berglandschapje, de lange jurken van de danseressen zijn bijzonder elegant, en al even stijlvol ogen de kostuums van de heren. Ook beschaafd en fraai vertolken de bariton Wim-Hein Voorsluis en de sopraan Kristin Norderval liederen van onder anderen Schumann, Schubert en Hugo Wolf. De produktie An Uncertain Hour, die de Amerikaanse theatermaakster Martha Clarke voor het Nederlands Dans Theater 3 maakte, is zó smaakvol dat het bijna ergerlijk wordt.

NDT 3 is de afdeling van het Nederlands Dans Theater voor de al wat oudere dansers, en brengt bij voorkeur produkties waarin hun levenservaring van pas komt. Want de NDT 3-dansers zijn persoonlijkheden die een choreografie een heel eigen lading kunnen geven. Clarke, die de laatste tijd vooral opera's regisseert, past daar vanwege haar voorkeur voor tragische thema's goed bij. In An Uncertain Hour staan de liederen in ieder geval bol van Schmerz, schwere Klage en sterben, en dat geeft de dansers alle gelegenheid tot het trefzeker vertolken van een keur aan gemoedsgesteldheden. Geëxalteerd wordt An Uncertain Hour echter geen moment, omdat juist die forse overdaad aan goede smaak iedere kans op lijden of geluk bij voorbaat ironiseert.

Aanvankelijk schrijden de dansers nog chic en welopgevoed rond. Eenlingen zijn het dan, die soms de ander voorzichtig omhelzen of een trage kus aanbieden, maar liever fraai liggen te wezen op een bergtopje. Maar zodra ze samen zijn, halen ze merkwaardige dingen met elkaar uit. “Niemals behalten die quellen das Gold”, wordt op een gegeven moment gezongen. En van de teleurstelling die uit die regel spreekt, is An Uncertain Hour doordrenkt. Een man lijkt liefdevol maar wurgt intussen stiekem de vrouw met wie hij op een stoeltje staat. Een andere vrouw deinst steeds wanneer haar partner toenadering zoekt terug. Een man verleidt een nepzwaan en gebruikt die even later om een vrouw mee aan te randen - het voltrekt zich allemaal zo esthetisch en langzaam dat het krankzinnig wordt.

Vooral Rob Besserer, een danser van Michael Baryshnikovs gezelschap White Oak Dance Project, is met zijn enorme postuur en zijn aristocratische gezicht perfect gecast voor het idioot tedere liefdesduet met de nepzwaan en zijn eenzame koprollen in prachtige slow motion.

An Uncertain Hour duurt met ruim een uur te lang, want de bewegingen zijn lang niet altijd inventief genoeg om zo uitgesponnen en herhaald te worden als hier gebeurt. Maar de beerput vol deceptie die achter schone schijn verborgen kan zijn, weet Clarke met wrange humor open te trekken.

    • Margriet Oostveen