Gesnotter in de zaal bij try-outs van musical Evita; 'Bij de try-outs hoor ik ze al snotteren in de zaal'

De in Wenen wonende musicalster Pia Douwes speelt de hoofdrol in de Nederlandse versie van de musical Evita, over het turbulente leven van de jong gestorven Argentijnse presidentsvrouw Eva Perón.

AMSTERDAM, 7 OKT. “In het begin had ik moeite met deze rol. Ik dacht: wat een hard en berekenend mens, dat durf ik bijna niet aan. Maar hoe vaker ik haar speel, des te fascinerender ik haar vind. Soms heb ik het gevoel dat ik heel dicht bij haar ben”.

De Nederlandse Pia Douwes (31) speelt de titelrol in Evita, een uit 1978 daterende musical van Sir Andrew Lloyd Webber en Tim Rice naar het leven van de legendarische Argentijnse María Eva Perón (1919-52), 'Evita' in de volksmond. Joop van den Ende Theaterprodukties brengt de musical in een Nederlandse versie met Bill van Dijk als Che Guevara en Jeroen Phaff als Juan Perón. De première is op 10 oktober in het Chassé Theater in Breda.

Pia Douwes heeft al in veel musicals gespeeld. In Nederland was ze onder andere te zien in Cats en Les Misérables en in het buitenland in Grease, Cabaret en West Side Story. Vooral in haar woonplaats Wenen heeft ze het tot sterrenstatus gebracht, nadat ze daar in 1992 in de Oostenrijkse musical Elisabeth gestalte had gegeven aan een andere historische vrouwenfiguur: keizerin Elisabeth (1837-89), ook bekend als 'Sissy'.

Evita is, zegt zij, een van de zwaarste vrouwenrollen in het musical-repertoire. De rol eist zangtechnisch veel, de stem moet door alle registers heen en moet voor musical-begrippen hele hoge tonen aankunnen. De hoofdrolspeelster staat bijna continu op het toneel, alleen onderbroken door snelle verkleedpartijen. “De meeste energie gaat zitten in het sterven op toneel. Omdat ik natuurlijk niet weet hoe het is om dood te gaan, probeer ik het me zo in te leven dat ook het publiek erin gelooft. Ik denk bijvoorbeeld tijdens de sterfscène aan mijn oma en aan de mensen die ik aan aids heb zien sterven. Bij de try-outs hoor ik af en toe al mensen snotteren in de zaal.”

Pia Douwes vertrok op haar 19de naar Londen om daar een balletopleiding te volgen. Op musicalcursussen in Wenen en Salzburg maakte haar stem grote indruk op de toehoorders. Dat leidde in 1987 tot haar eerste musical-rol in Wenen. Ze kreeg zangles in Hamburg bij de Amerikaanse Noëlle Turner en in Wenen bij de eveneens Amerikaanse Carole Blaickner-Mayo. Onder hun leiding ontwikkelde ze zich van sopraan tot 'belter', dat is de Amerikaanse term voor een zanger met het krachtige en doordringende geluid dat zo typerend is voor de musical. Douwes: “Dat geluid krijg je door met een gecontroleerde kracht zo hoog mogelijk je borststem te gebruiken. Het geeft de stem een bepaalde dramatiek, iets desperaats, vol verlangen.”

Douwes heeft zich terdege in haar nieuwe rol verdiept door boeken over Eva Perón te lezen, foto's te bekijken en oude opnamen van haar toespraken te beluisteren. “Evita was enorm overtuigd van zichzelf. Ze wist precies wat ze wilde en stevende recht op haar doel af. Ik heb gezien dat heel sterke handen heeft die ze op een karakteristieke manier naar voren steekt, zodat er een grote kracht vanuit gaat. Op de bandopnamen hoor je een nogal schorre stem die erg naar buiten is gericht. Maar in haar laatste toespraak, als ze weet dat ze snel zal sterven, hoor je een wereld van verschil. Dan klinkt die stem veel dieper en dichter bij haarzelf.”

De geheel gezongen musical Evita schetst het leven van de grenzeloos ambitieuze Eva Perón, die zich met hulp van een legertje minnaars van nachtclubzangeresje weten op te werken tot een filmster van enige naam. Door haar huwelijk met Juan Perón, de latere president van Argentinië, werd ze de machtigste vrouw die Zuid-Amerika ooit heeft gekend. Ze had grote politieke invloed en het volk droeg haar op handen vanwege haar inzet voor de arbeiders en de emancipatie van de vrouw. Tegelijkertijd was ze gehaat om haar veelal meedogenloze optreden, haar corruptie en luxueuze uitspattingen. Eva Perón stierf aan kanker toen ze 33 jaar oud was.

Evita is in het Nederlandse vertaald door Seth Gaaikema en Koen van Dijk. Don't cry for me Argentina..., dé grote hit van de musical die jaren geleden in de versie van Julie Covington de wereld veroverde, wordt straks Huil niet om mij Argentina, ik ben je toch trouw gebleven. Het moet een hele opgave zijn om zo'n bijna stukgedraaid lied toch een frisse, eigen interpretatie te geven. “Het is het moeilijkste lied van de musical”, beaamt Pia Douwes. “Niet alleen omdat het zo bekend is, maar het is ook een lied waarvan eigenlijk weinig overblijft als je het muzikaal ontleedt. Het is meer een acteernummer met muzikale ondersteuning van een mooie melodie. Het moet heel echt en overtuigend overkomen. Daar heb ik nog steeds moeite mee. Daarbij komt dat het in het Nederlands toch lastiger zingen is dan in het Engels of Duits. Woorden als 'ik' en 'had' zijn moeilijk om lang aan te houden. In het Engels kun je de woorden meer aan elkaar breien. Als ik Nederlands zing moet ik heel erg met mijn kaken werken, je moet de woorden heel goed voorin de mond articuleren. Het Engels heeft ook meer dubbele bodems, de Nederlandse tekst is directer. In deze musical is dat trouwens wel interessant. Veel scènes krijgen extra kracht door dat recht-voor-z'n-raap van het Nederlands. En dat past wel bij het karakter van Evita.”

Evita wordt opgevoerd in de originele regie en choreografie van 1978, maar met een nieuwe aankleding. Voor de Amerikaanse regisseur Kenneth Urmston (66) is het de 37ste Evita-produktie. Douwes: “De regie is misschien wat statisch voor deze tijd. We hebben geprobeerd wat dingen te veranderen, bepaalde passen bijvoorbeeld, maar dan bleek vaak dat die eerste versie toch beter klopte, dat daar vroeger ook een bedoeling achter zat. Ik wilde ook iets meer warmte in het karakter van Evita, zodat het niet meteen zo hard werd. Ik stelde me voor hoe ik me zou voelen als ik míjn Perón zou ontmoeten. Daar moet toch iets van verliefdheid in zitten, en niet alleen koele berekening.”

    • Gerda Telgenhof