Dinsdag moeten de wapens zwijgen; Partijen in Bosnië eens over bestand

WASHINGTON, 6 OKT. De partijen in Bosnië zijn een staakt-het-vuren van zestig dagen overeengekomen, dat dinsdag moet ingaan. Dat heeft de Amerikaanse president Clinton gisteren meegedeeld. De VN maakten inkrimping van de vredestroepen in Bosnië met negenduizend man bekend. In Williamsburg in de VS overleggen de NAVO-ministers van defensie over samenstelling en taken van een toekomstige vredesmacht in Bosnië.

Clinton zei gisteren bij de bekendmaking van het bestand dat de presidenten van Bosnië, Kroatië en Servië rond 25 oktober naar Washington komen om te praten over een vredesregeling. Dit gesprek moet uitmonden in een grote vredesconferentie in Parijs.

Het dinsdag ingaande bestand is het resultaat van intensief vredesoverleg onder leiding van de Amerikaans bemiddelaar Richard Holbrooke. De Bosnische regering heeft één voorwaarde gesteld: het bestand gaat pas in als de Bosnische Serviërs de toevoer van water, gas en elektriciteit naar Sarajevo herstellen.

De Bosnische president Izetbegovic sprak van “een serieus akkoord” dat door de Bosnische regering, “en ik denk ook door de Bosnische Serviërs”, zal worden gerespecteerd. De 'vice-president' van de Bosnische Serviërs, Nikola Koljevic, zei dat de Bosnische Serviërs hebben ingestemd met het herstel van de water-, gas- en stroomtoevoer naar Sarajevo en met de opening van een weg naar de moslim-enclave Gorazde in Oost-Bosnië.

De doorbraak over het bestand komt als een verrassing. Onderhandelaar Holbrooke heeft er de afgelopen dagen en weken steeds op gehamerd dat “er nog een lange weg te gaan is”. Zelfs gisteren, na meer dan zes uur overleg met de Servische president Milosevic en een gesprek van één uur met diens Bosnische collega Izetbegovic, liet hij zich nog zeer voorzichtig uit.

Holbrooke praat vandaag in Rome met EU-onderhandelaar Bildt, afgevaardigden van de landen van de contactgroep (Rusland, de VS, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland), Italiaanse en Japanse vertegenwoordigers en ministers van Bosnië, Kroatië en Joegoslavië over de wederopbouw van ex-Joegoslavië na een vredesakkoord.

De Bosnische partijen hebben er gisteren overigens op gehamerd dat ze tot dinsdag zullen blijven vechten. De Bosnische Serviërs meldden gisteren de herovering van de stad Kljuc in Noordwest-Bosnië. Maar hun leider, Radovan Karadzic, zei “geen reden” te zien om al het vorige maand verloren gebied te heroveren. “We willen vrede, en we moeten praktisch zijn.”

Clinton noemde de bestandsovereenkomst “een stevige stap op de moeilijke maar hoopvolle weg naar vrede”. Maar hij waarschuwde dat niet telt wat de partijen zeggen, maar wat ze doen. “Er is nog een diepe verdeeldheid te overwinnen.” (Reuter, AP, AFP)