Anand geeft zonder armen en benen geen kopstoot; Uitdager berust al na zestien zetten in remise

ROTTERDAM, 6 OKT. Anand heeft er geen zin meer in. Nadat hij in iets meer dan een week vier partijen had verloren, kon hij gisteren niet meer de kracht vinden om de strijd met Kasparov aan te gaan. Wereldkampioen kon hij nauwelijks meer worden, maar hij had wit en hij had kunnen proberen om de stand nog een draaglijker aanzien te geven. Een match is pas afgelopen na de laatste partij, wie zijn armen zijn afgehakt kan nog schoppen en wie geen benen meer heeft kan nog een kopstoot uitdelen. Oude schakerswijsheden waar Anand niet voor in de stemming was. Het werd remise na zestien zetten en veertig minuten spelen. Een partij van niets, ze hadden net zo goed thuis kunnen blijven, evenals de toeschouwers, voor wie het een schrale troost zal zijn geweest dat de organisatoren als compensatie een paar grootmeesters nog wat vluggertjes lieten spelen. De stand is nu, met nog vijf partijen te spelen, 9-6 voor Kasparov.

Als de geestelijke ontreddering van Anand geen voor de hand liggende verklaring voor de slappe vertoning zou zijn, zou je kunnen denken dat de spelers een stiptheidsactie uitvoerden als protest tegen de speelomstandigheden. De partij werd twee uur uitgesteld omdat op de 107de verdieping van het World Trade Center de air conditioning was uitgevallen. Dat zou in het kleine hokje waarin Kasparov en Anand worden opgesloten inderdaad problemen kunnen geven. Het kooitje is beslist geen ideale speelzaal.

Na de partij van dinsdag liet Anand weten dat hij ernstig gestoord was door het lawaai van toeschouwers en commentatoren dat tot de zogenaamd geluiddichte speelruimte doordrong. Er waren aan het begin van de match ook al klachten over en een paar keer kwam scheidsrechter Jarecki opgewonden naar buiten om tot stilte te manen. Het schijnt zelfs een keer voorgekomen te zijn dat Kasparov na de partij tijdens zijn praatje voor de VIPs onder de toeschouwers opmerkte: “Commentator Seirawan zei op dit moment dat Te2 heel goed voor Anand zou zijn, maar dat klopt niet, want...“ Het is natuurlijk leuk als de spelers de commentatoren gaan becommentariëren, maar het past toch meer in de sfeer van een studentenwedstrijd dan bij een wereldkampioenschap.

Zelfs voor iemand die geen aanhanger is van de theorie die zegt dat alle schaakwereldkampioenschappen sinds 1886 doorgestoken kaart zijn geweest, zou het niet geheel ondenkbaar zijn dat Kasparov en Anand, nu de strijd beslist is, hebben afgesproken om de match met een paar remises naar zijn eind te laten kabbelen. Als om deze vuige gedachten de kop in te drukken zei Kasparov op de persconferentie dat hij vandaag met wit in ieder geval zou proberen er iets moois van te maken.

Kasparov heeft nog één punt nodig om wereldkampioen te blijven, nog anderhalf om de match te winnen. Hij was in een prima humeur en op de vraag of hij sterker was dan Fischer in zijn goede tijd antwoordde hij, anders dan vroeger, bevestigend. Hij zei er bescheiden bij dat het niet lag aan verschil in talent, maar aan de ontwikkeling van het schaken, waarin door de computerdatabanken de voorbereiding van de openingen een ongekend hoog peil heeft bereikt. Wit Anand-zwart Kasparov, vijftiende partij. 1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 g7-g6 Weer de drakenvariant, wegens overweldigend succes geprolongeerd. 6. Lc1-e3 Lf8-g7 7. f2-f3 0-0 8. Dd1-d2 Pb8-c6 9. g2-g4 Dat zou in een eerder stadium van de match een verstandige keus zijn geweest. Wit krijgt op deze manier vrijwel altijd een iets beter eindspel. Karpov heeft er verschillende partijen mee gewonnen. 9...Lc8-e6 10. 0-0-0 Pc6xd4 11. Le3xd4 Dd8-a5 12. Kc1-b1 Tf8-c8 13. a2-a3 Ta8-b8 14. Pc3-d5 Da5xd2 15. Td1xd2 Pf6xd5 16. Le3xg7 Pd5-e3 Ook na 16...Pxd5 17. exd5 staat wit iets beter.

Hoewel er veel geruild is, is de stelling helemaal niet zo saai als het lijkt. Na 17. Ld4 Pxf1 18. Txf1 a6 19. g5 heeft wit een aanvalsplan: h2-h4-h5 en verdubbeling van de torens op de h-lijn. Maar de fut was er uit: remise.

    • Hans Ree