Luchtaanvallen op radarinstallaties Bosnische Serviërs

SARAJEVO, 5 OKT. NAVO-vliegtuigen hebben gisteren bij drie verschillende gelegenheden het vuur geopend op radarinstallaties van de Bosnische Serviërs. De Amerikaanse bemiddelaar Holbrooke is er ook gisteren niet in geslaagd een staakt-het-vuren te bewerkstelligen, ondanks een “serieus voorstel” voor een bestand van de Bosnische regering.

Een NAVO-woordvoerder zei in Napels dat gisteren op drie verschillende plaatsen piloten van patrouillerende NAVO-vliegtuigen merkten dat Bosnische Serviërs vanaf de grond hun vuurleidingsradar op de vliegtuigen richtten. Met die radar-'schijnwerper' kan de bemanning van luchtafweergeschut raketten naar overvliegende toestellen leiden. Toen de piloten merkten dat ze werden 'aangestraald', openden ze “uit zelfverdediging” het vuur op de installaties, zo meldde de woordvoerder van de NAVO in Napels. Of de installaties van de Bosnische Serviërs daadwerkelijk werden vernietigd, kon hij niet zeggen. Het 'aanstralen' van overvliegende toestellen vanaf de grond wordt door de NAVO doorgaans als een vijandelijke daad beschouwd, waartegen met luchtaanvallen kan worden opgetreden.

De luchtaanvallen tegen de Bosnische Serviërs waren de eerste van de NAVO in Bosnië sinds 20 september, toen de NAVO en de VN een eind maakten aan wekenlange massale luchtacties tegen de Bosnische Serviërs, nadat die op een ultimatum waren ingegaan en hun zware wapens uit de omgeving van Sarajevo hadden weggehaald.

De Russische minister van buitenlandse zaken, Andrej Kozyrev, veroordeelde gisteren de luchtaanvallen. Hij zei dat “het tijd is om een bestand te bereiken, niet om olie op het vuur te gooien”. De NAVO, de VN en de VS gingen er echter unaniem van uit dat de piloten uit legitieme zelfverdediging optraden.

De Amerikaanse bemiddelaar Holbrooke kreeg gisteren in Sarajevo van de Bosnische regering “een aantal serieuze ideeën” voor een wapenstilstand overhandigd. Hij besprak die later op de dag in Belgrado met de Servische president, Slobodan Milosevic, maar vooralsnog lijkt overeenstemming over een bestand nog niet in zicht. Holbrooke zei gisteren dat “de oorlog nog niet voorbij is”, dat “het bestand in Sarajevo kwetsbaar is” en dat “de strijd in het westen [van Bosnië] doorgaat en zich misschien nog wel uitbreidt”. Op diverse fronten werd gisteren in Bosnië gevochten; het hevigst was de strijd in het noordwesten.

Pagina 5: Holbrooke bereikt nog geen bestand in Bosnië

De EU-bemiddelaar in de crisis in ex-Joegoslavië, Carl Bildt, uitte zich gisteren verbaasd dat de voorstellen van Sarajevo zo lang op zich hebben laten wachten, gezien de militaire tegenslagen die het Bosnische regeringsleger de afgelopen dagen in het noordwesten van Bosnië heeft moeten incasseren. De Bosnische Serviërs meldden gisteren in een tegenoffensief in het noordwesten op te marcheren naar de stad Kljuc en twee dorpen in de omgeving van Kljuc te hebben veroverd.

Bosnische en Kroatische woordvoerders hebben gisteren tegengesproken dat het Bosnische regeringsleger en de Bosnische Kroaten de afgelopen dagen bij Bihac onderling slaags zijn geraakt. EU-waarnemers meldden dat bij gevechten tussen troepen van de beide bondgenoten zeven soldaten waren gedood en dat de Bosnische generaal Atif Dudakovic door een schampschot aan de slaap was getroffen. Volgens de Bosnische Kroaten zijn er “een paar conflicten” geweest, maar waren ze “niet zo belangrijk dat ze zorgen baren”. Dudakovic is de meest populaire en volgens deskundigen ook de meest capabele Bosnische legerleider.

NAVO-secretaris-generaal Willy Claes heeft gisteren krachtig gepleit voor het sturen van Amerikaanse troepen naar Bosnië als onderdeel van een vredesmacht die na een vredesakkoord moet gaan toezien op de uitvoering daarvan. “De VS moeten aan zo'n operatie deelnemen op straffe van het schaden van de NAVO en de Amerikaanse positie in Europa”, aldus Claes. In een kennelijke poging bezorgdheid in het Amerikaanse Congres te sussen, voegde Claes hieraan toe dat de NAVO-troepen in Bosnië niet namens een van de strijdende partijen zullen vechten.

In diplomatieke kringen circuleert een Amerikaans plan om na een vredesakkoord het Bosnische regeringsleger op te leiden. De Britten en Fransen zijn tegen dat plan. (Reuter, AP, AFP)