Indurain houdt na winnende tijdrit zuurstof over

TUNJA, 5 OKT. Achter de hoofdtribune stonden zuurstofflessen gereed voor de uitgeputte tijdrijders. Aan de andere kant van de weg stortte een kleinere tribune in elkaar. Zelden zal het contrast in de wielersport zo zichtbaar zijn geweest als gistermorgen in het Colombiaanse Tunja. In de strijd om de wereldtitel ging de liefde voor kleinschaligheid hand in hand met de interesse voor de wetenschap. De Spaanse boerenzoon Miguel Indurain belichaamt beide culturen en won zoals verwacht de individuele tijdrit.

De zuurstoffles was niet aan Indurain besteed. De stoïcijn uit Villava werd omringd door honderden journalisten en wachtte vervolgens in alle rust de prijsuitreiking af. Door het tumult rond de nieuwe wereldkampioen werd Erik Breukink bijna omvergelopen door een cameraman. Hij was juist voor Indurain over de finishlijn gereden. Breukink duwde de man weg en kreeg als reactie een stevige klap tegen zijn schouder. De nieuwe aanwinst van de ploeg Raas kon er niet mee zitten. Hij was tevreden met de zesde plaats.

“Dit was het maximaal haalbare”, klonk het berustend uit de mond van Nederlands beste renner. Breukink plaatste zich voor de Olympische Spelen van Atlanta. Hij heeft zijn doel bereikt. Met een opvallend fris gelaat vertelde hij over de zwaarte van de klimmetjes. Door de ijle lucht kreeg hij heel veel eerder problemen met de luchtwegen dan op zeeniveau. “Je gaat weliswaar harder als je op hoogte rijdt, maar je bent veel eerder kapot.” Breukink had nauwelijks op zijn hartslagmeter gelet. “Ik rijd een tijdrit al tien jaar lang op gevoel. Ik ben geen machine.”

Naast hem keek Frans Maassen met een sombere blik voor zich uit. De Limburger die over een maand stopt met de wedstrijdsport, eindigde in Tunja op de 27ste plaats. “Bij die klimmetjes dacht ik: het is maar goed dat dit mijn laatste jaar is. Dan hoef ik gelukkig niet meer aan al die ellende te denken. Colombia mag dan apart zijn, het is alleen maar leuk als je in goede doen bent. En dat ben ik al twee jaar niet meer.”

De omstandigheden waren zwaar geweest. Een straffe tegenwind en een geaccidenteerd terrein zorgden voor een lastige tijdrit. Daar kon de geestdriftige Colombiaanse aanhang weinig aan veranderen. Met duizenden stonden ze langs de weg. De aerodynamisch geklede coureurs vormden een prachtig contrast met de zeer landelijke omgeving. Ezels in de wei, melkbussen op het erf en gekostumeerde kinderen die in de vroege morgen een vuurtje stookten. Vlak voor de finish gooiden bewoners bloemen naar de passerende renners. Een groepje nonnen keek vanaf het balkon van een klooster geïnteresseerd toe. Wielrennen als curiositeit. Wisten zij veel hoe belangrijk een hoogtestage is.

De meeste WK-deelnemers hebben zich de afgelopen vier weken voorbereid in Colorado Springs. Daar zijn de omstandigheden vergelijkbaar, dachten de meeste wetenschappers. Trainen in de ijle Amerikaanse lucht was de beste aanzet tot presteren op de Zuidamerikaanse hoogvlakte. Toch werden de rekenaars deze week verrast door de onderlinge verschillen. De omstandigheden in Colombia zijn nog zwaarder, vereisen een nog betere begeleiding dan tijdens de Amerikaanse stage was voorzien. Volgens de Nederlandse ploegarts Tjeerd de Vries worden de belangrijkste verschillen veroorzaakt door het hogere vochtgehalte en de lagere temperatuur in Colombia. “Wij houden er rekening mee. De voeding is nog meer op koolhydraten gericht. Nog meer van dat lekkere spul.”

Abraham Olano heeft waarschijnlijk ook veel pasta gegeten, maar voor de rest deed hij alles wat wetenschappers hebben verboden. De 25-jarige Spanjaard hield zich verre van de hoogtestage in de Amerikaanse bergen. Olano reed vorige maand in de Ronde van Spanje, waar hij alledrie de tijdritten op zijn naam schreef. In de Vuelta waren de vlakke etappes in de meerderheid. Olano's voorbereiding op het WK was volgens de kenners verre van ideaal. Fietsen op zeeniveau is heel wat anders dan fietsen op een hoogte van 2.600 meter. In theorie had de Vuelta hem lelijk moeten opbreken. In de praktijk eindigde hij gisteren op een keurige tweede plaats.

Het is de charme van de wielersport dat wetenschappelijke kennis niet bij voorbaat tot succes leidt. De cijferaars hielden misschien te weinig rekening met het wedstrijdelement. In Colorado trainden de WK-deelnemers zich aardig in het zweet, maar het gemis aan competitie was een belangrijk nadeel van de Amerikaanse voorbereiding. Renners moeten koersen, luidt een oude wielerwet. En Olano heeft veel geduelleerd in de Ronde van Spanje.

Voor Indurain maakt het ogenschijnlijk weinig uit op welke manier hij zich voorbereidt. Vooral in een tijdrit komt het aan op kracht en souplesse, twee eigenschappen waarover de vijfvoudige Tourwinnaar in ruime mate beschikt. Hij won de rit over 43 kilometer met speels gemak en vertelde na afloop dat hij in het verleden voor hetere vuren heeft gestaan. Indurain verkeert in blakende vorm en is de grote favoriet voor de wegwedstrijd van aanstaande zondag. Lance Armstrong, de Amerikaanse wereldkampioen van 1993, meldde zich gisteren wegens conditiegebrek af voor die race.

    • Jaap Bloembergen