Hoger opgeleiden minder politiek actief

DEN HAAG, 5 OKT. Scholieren, studenten en hoogopgeleide mannen zijn in de periode 1975-1990 minder actief geworden in politieke partijen, vakbonden, verenigingen, kerk en vrijwilligerswerk. Dit blijkt uit het onderzoek Tijdopnamen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Vooral de dalende maatschappelijk participatie van hoogopgeleide mannen is opmerkelijk. In 1975 was 26 procent van de mannen met een opleiding aan hogeschool of universiteit actief in een politieke, sociale of vakorganisatie, in 1990 was dat percentage gedaald tot 19. Het vrijwilligerswerk in deze categorie vertoont een nog sterkere daling (30 procent in 1975, 17 procent in 1990). Daarentegen zijn vrouwen en laagopgeleide mannen actiever geworden. Nam in 1975 slechts zeven procent van de vrouwen deel aan activiteiten in politieke, sociale en vakorganisaties, in 1990 was dat percentage gestegen tot elf.

Hoe de hoogopgeleiden hun vrije tijd dan besteden wordt duidelijk uit het uitgaansgedrag van de Nederlanders. Terwijl de meeste bevolkingsgroepen een verminderd animo aan de dag legden voor cafébezoek steeg het percentage hoogopgeleide mannen dat regelmatig in een café te vinden is tussen 1975 en 1990 van 32 naar 47 procent, constateerde het SCP.

Onder vrijwel alle bevolkingsgroepen is het aandeel in de vrije tijd dat wordt gereserveerd voor lezen sinds 1975 teruggelopen. Daarop is slechts één uitzondering: gepensioneerde mannen trokken daar in 1990, vergeleken met vijftien jaar eerder, juist meer tijd voor uit. Opvallend is dat het slinkende animo om vrije tijd aan lezen te besteden ook optrad onder groepen die in dezelfde periode niet vaker televisie zijn gaan kijken. Bij vrijwel alle leeftijdscategorieën is het aantal uren dat besteed werd aan lezen gedaald, het sterkst echter bij de groepen tussen de 15 en 19 jaar en die tussen de 20 en 24 jaar. Bij elke nieuwe generatie neemt de ontlezing toe. Over de hele periode 1975-1990 besteedden mannen gemiddeld achttien minuten per week meer aan lezen dan vrouwen, maar dit verschil was in het laatste steekproefjaar (1990) verdwenen. Vrouwen die na 1960 geboren zijn besteden meer tijd aan lezen dan mannen, een verschijnsel dat zich nog niet eerder heeft voorgedaan.