Geheimhouding van basenvolgorden

In Amerika is nogal wat te doen over de geheimhouding van basenvolgorden. Deze zomer heeft het biotechnologie-bedrijf Genome Therapeutics Corp, naar eigen zeggen, de basenvolgorde van het DNA van de maagzweer veroorzakende bacterie Helicobacter pylori opgehelderd. De basenvolgorde maakt ze echter niet openbaar. “Dat doen we niet totdat goed onderzocht is welke stukken DNA bruikbaar zijn voor het maken van medicijnen”, verklaart het bedrijf tegen het wetenschapsblad Science. Dat kan jaren duren, geeft het toe. Maar het is nu eenmaal zo dat een basenvolgorde niet is te patenteren, en een gen of eiwit wel.

Ook Venter's instituut houdt volgens critici basenvolgorden te lang geheim. Venter is het hier niet mee eens: “Het is toch niet meer dan normaal dat de pharmaceutische industrie die meebetaalt aan onderzoek, eerst inzage in de resultaten krijgt?”, zegt hij tegen het Amerikaans biologenblad The Scientist van juni. In Europa zijn het voornamelijk de universiteiten die basenvolgorden van het DNA van hele organismen ophelderen. Dat wil niet zeggen dat daarmee de informatie ook meteen openbaar wordt gemaakt. Veel universitaire onderzoeksgroepen doen immers ook contractonderzoek voor bedrijven. Bij het Bacillusproject, welke volledig door de EG wordt gefinancierd, is afgesproken dat een gevonden basenvolgorde de eerste drie maanden niet mag worden gepubliceerd. In die tijd krijgen de Europese biotechnologie-bedrijven een lijst met de eiwitten die van de basenvolgorde zijn af te leiden. Wanneer bedrijven belangstelling hebben kunnen ze met de onderzoeksgroep onderhandelen over een vervolgproject. Gaat de groep daarop in dan mag ze de basenparen maximaal nog negen maanden geheim houden. Overigens hebben de resultaten, zover bekend bij de EG-coördinator, nog nauwelijks geleid tot vervolgprojecten.