Akkoord CAO-partijen: Voor allochtonen 12.000 banen extra in 1996

DEN HAAG, 5 OKT. Werkgevers en werknemers doen in 1996 een gezamenlijke inspanning om meer allochtonen en laag opgeleide werknemers aan een baan te helpen. De werkgeversvereniging VNO-NCW en de grootste vakcentrale FNV stellen daartoe een gezamenlijke verklaring op, die volgende week wordt gepubliceerd.

Dit is vanochtend bevestigd door FNV-bestuurder L. de Waal. De afspraak uit 1990 om in vijf jaar tijd 60.000 allochtonen aan een baan te helpen wordt met een jaar verlengd, waardoor nog eens 12.000 allochtonen extra aan het werk komen.

Ook worden concrete voorstellen gedaan aan CAO-partijen om meer laag opgeleiden in te schakelen. De cao-coordinator van de FNV, L. de Waal en de secretaris arbeidsvoorwaarden van de grootste werkgeversvereniging VNO-NCW, N.J. van Kesteren, hebben hierover de afgelopen maanden gesprekken gevoerd. Momenteel wordt volgens De Waal “de laatste hand gelegd aan de tekst”, die naar verwachting maandag wordt afgerond, ruim op tijd voor het najaarsoverleg met het kabinet. Op 16 oktober vergaderen de sociale partners met een kabinetsdelegatie over het arbeidsvoorwaardenbeleid voor volgend jaar. “Volgende week willen we de verklaring aan het kabinet voorleggen”, aldus De Waal. “Het gouvernement moet daar dan maar op reageren. De verklaring heeft het karakter van aanbevelingen aan CAO-onderhandelaars in ondernemingen en bedrijfstakken”.

Werkgevers en werknemers willen met hun gezamenlijke verklaring voorkomen dat het kabinet zich expliciet met afspraken over collectieve arbeidsvoorwaarden gaat bemoeien. In het regeerakkoord is afgesproken om loonafspraken in sector-CAO's alleen nog algemeen verbindend te verklaren voor alle werkgevers in de betreffende sector als de laagste loonschaal gelijk is aan het minimumloon.

Op dit moment ligt de laagste schaal gemiddeld 15 procent boven het minimumloon. Werkgevers en werknemers vinden dat ze uit eigen beweging al in belangrijke mate beantwoorden aan de doelstelling van het kabinetsbeleid: loonschalen te creëren op, of net boven het wettelijk minimumloon. Bij de CAO's die in 1995 werden afgesloten werd in bijna 70 procent van de gevallen een loonschaal op het niveau van het minimumloon ingevoerd. Twee jaar geleden gebeurde dit nog vrijwel niet, luidt het verweer van werkgevers en werknemers tegen de intentie van het kabinet om CAO's in bepaalde gevallen niet langer algemeen verbindend te verklaren. Na twintig jaar waarin de laagste loonschalen alleen maar verder uitstegen boven het minimumloon is volgens de sociale partners nu een dalende tendens waarneembaar. Werkgevers en werknemers willen in hun gezamenlijke verklaring instrumenten opsommen, die decentrale onderhandelaars kunnen inzetten om nog meer laag opgeleiden aan een baan te helpen. Het gaat daarbij onder meer om het opstellen van taakstellende werkplannen, het inschakelen van de Ondernemingsraad en meer scholing.

Werkgevers en werknemersvertegenwoordigers willen met hun initiatief ook meer overheidsbemoeienis met het aanstellen van allochtonen voorkomen. In 1990 maakten werkgevers en werknemers in de Stichting van de Arbeid afspraken over een evenredige arbeidsdeelname, die inmiddels hebben geresulteerd in 60.000 extra banen voor allochtonen. Werkgevers en werknemers zijn het er in principe over eens om dit beleid, dat voor vijf jaar was afgesproken, met een jaar te verlengen. Getalsmatig zou dat neerkomen op 12.000 extra banen voor allochtonen in 1996.

Met deze afspraak hopen met name de werkgevers een strakkere wetgeving te voorkomen. De Wet Bevordering Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA), die werkgevers verplicht om bij de Kamers van Koophandel en Fabrieken gegevens te deponeren over hun allochtonenbeleid, blijkt in de praktijk niet goed te werken omdat veel werkgevers weigeren eraan mee te werken. Door vrijwillig afspraken te maken met de vakbeweging hopen de werkgeversorganisaties sancties en een strakker beleid te voorkomen.