Adviseur koningin moet terughoudender zijn

DEN HAAG, 5 OKT. Premier Kok vindt dat adviseurs van de koningin een grotere terughoudendheid aan de dag moeten leggen in hun contacten met de media.

Tijdens het debat gisteren over de begroting van Algemene Zaken zei Kok in antwoord op vragen van PvdA-woordvoerder Rehwinkel dat “de waarde van deskundige adviezen die bij de voorbereiding van staatsbezoeken worden gegeven wel eens verder zou kunnen toenemen naarmate de prudentie en de terughoudendheid waarmee mededelingen hierover worden gedaan, toeneemt.”

Rehwinkel uitte kritiek op het feit dat in het kader van het recente staatsbezoek van de koningin aan Indonesië bekend werd dat zij zich uitvoerig heeft laten adviseren door de Leidse historici Bank, Fasseur en Wesseling. Hij verzette zich er met name tegen dat Fasseur voor de radio een toelichting gaf op de tafelrede van de koningin. “Gezien zijn betrokkenheid is dit een ongewenste vorm van uitlegkunde,” aldus Rehwinkel die Kok ook vroeg of het bezoek aan Indonesië achteraf niet veel te politiek beladen is geweest. Volgens Kok waren “de gevoeligheden tevoren voldoende ingeschat”.

Rehwinkel had ook grote twijfels over de toenemende gewoonte om leden van het koninklijk huis bij bezoeken te doen vergezellen van een forse delegatie uit het bedrijfsleven, waarbij zelfs expliciet gesproken wordt van “koninklijke smeerolie” voor de handelsrelaties. De PvdA'er wil dat de premier nu eens uitvoerig voor de Kamer op papier zet, wat nu precies de functie en het karakter van een staatsbezoek is.

Kok zei de “redenering te bestrijden dat de politieke betekenis van een staatsbezoek zich eigenlijk slecht verdraagt met het combineren van dat staatsbezoek met een econonomische missie.”

Rehwinkel had in de schriftelijke behandeling van de begroting van AZ overigens voorgesteld een regeling in het leven te roepen om oud-premiers na hun aftreden administratief bij te staan. Kok zei dat hij als “eerste kandidaat ou-premier”, geen voorstander is van “grote regelingen”. Maar een oud premier moet volgens hem wel ad-hoc bijstand kunnen krijgen van zijn oude departement.