Kasparov bluft opponent in modderworstelpartij af

ROTTERDAM, 4 OKT. Het gaat snel bergafwaarts met Anand. Gisteren won Kasparov ook de veertiende partij van de match om het wereldkampioenschap. “De strijd om de titel is voorbij“, zei hij na afloop van de partij. Hij werd niet tegengesproken. Kasparov staat met 8,5-5,5 voor en in de volgende zes partijen hoeft hij nog maar anderhalve punt te halen om zijn titel te prolongeren. De enige ambitie die Anand nog kan hebben, is het behalen van een zo eervol mogelijk resultaat.

Na een kort moment van uitzinnige vreugde is Anand door diepe dalen van smart gegaan de afgelopen anderhalve week. Zoiets kan ook over de partij van gisteren gezegd worden. Aan het begin zag het er mooi voor hem uit. Hij verdedigde zich zeer verrassend met het Skandinavisch. Alsof hij er maar een beetje met de pet naar gooide na zijn reeks nederlagen, want deze opening is eigenlijk te lichtzinnig voor een wedstrijd om het wereldkampioenschap. Maar wie had gedacht dat Kasparov er korte metten mee zou maken kwam bedrogen uit, want met origineel spel kreeg Anand zelfs een iets betere stelling.

Kasparov bood remise aan. Een beetje onbeleefd. Anand stond beter en gezien de stand in de match zou het volstrekt idioot zijn als hij remise aan zou nemen. Anand speelde uiteraard verder en aan het gezicht van Kasparov was duidelijk te zien dat hij zich niet op zijn gemak voelde. Horloge af, jasje uit. Grote opwinding bij toeschouwers en commentatoren. Het schaakpubliek is soms met kleine sensaties tevreden. Maar de gedeeltelijke ontkleding van Kasparov kon inderdaad als een teken worden opgevat, want het was in strijd met de gedragsregels van de PCA, die dit wereldkampioenschap organiseert. Draconische straffen zijn wetsovertreders in het vooruitzicht gesteld. Dat Kasparov zijn eigen regels brak, liet zien dat er hard nagedacht moest worden. Dat deed hij ook, en met opzienbarend resultaat. Anand had een positioneel voordeel en meer bedenktijd, maar met allerlei fraaie aanvalszetten haalde Kasparov alles uit zijn stelling wat er in zat. Eerst een stukoffer. Achteraf zei Kasparov dat het bluf was geweest en dat hij hiermee het psychologische overwicht te gelde bracht dat hij met zijn vorige prachtpartij had verworven. Vrijwel zonder nadenken sloeg Anand het offer af. Ten onrechte. Hij wilde de rechte weg blijven bewandelen, maar dat lukte niet. Kasparov gooide onverwacht zijn eigen koningsstelling open en opeens ontplooiden zijn stukken geweldige activiteit. “Eindelijk echt schaken“, zei de IJslandse grootmeester Petursson. Inderdaad, zo'n partij was er nog niet geweest in de match. Razend moeilijk en met winstkansen voor beide partijen. “Van de rechtlijnige positionele partij waarop hij gehoopt had, is Anand in een modderworstelwedstrijd terecht gekomen“, zei een toeschouwer.

Ook Anand moest nu diep nadenken en in de laatste fase, waarin ze allebei nog maar een paar minuten bedenktijd hadden, glipte de partij hem geheel door de vingers. Toen de tijdcontrole gehaald was, deed Kasparov zijn jasje weer aan. Werk geklaard. Een zet later gaf Anand op. Niet ongerechtvaardigd, maar wel wat vroeg. De teleurstelling moet groot geweest zijn. Wit Kasparov-zwart Anand, veertiende partij. 1. e2-e4 d7-d5 Skandinavisch, misschien op aanraden van de wat excentrieke Speelman. 2. e4xd5 Dd8xd5 3. Pb1-c3 Dd5-a5 4. d2-d4 Pg8-f6 5. Pg1-f3 c7-c6 6. Pf3-e5 Lc8-e6 7. Lf1-d3 Pb8-d7 8. f2-f4 Veel agressiever dan 8. Pxd7 of 8. Lf4, wat wel eens gespeeld is. 8...g7-g6 9. 0-0 Lf8-g7 10. Kg1-h1 Le6-f5 11. Ld3-c4 e7-e6 12. Lc4-e2 h7-h5 13. Lc1-e3 Ta8-d8 14. Le3-g1 0-0 15. Le2-f3 Pf6-d5 16. Pc3xd5 Dat is een zet die hij niet graag gespeeld zal hebben, maar na 16. Pe2 heeft zwart een kansrijk kwaliteitsoffer: 16...Pxf4 17. Pxd7 (17. Pxf4 Pxe5) Pxe2 18. Pxf8 Pxg1. Kasparov bood na zijn zet remise aan, maar zwart staat wat beter doordat e4 een zwak veld in wits kamp is. 16...e6xd5 17. Lg1-f2 Da5-c7 18. Ta1-c1 f7-f6 19. Pe5-d3 Tf8-e8 20. b2-b3 Pd7-b6 21. a2-a4 Pb6-c8 22. c2-c4 Dc7-f7 23. a4-a5 Lg7-f8 24. c4xd5 c6xd5 25. Lf2-h4 Pc8-d6 26. a5-a6 b7-b6 27. Pd3-e5!?

Positioneel staat wit niet mooi, maar hij is er wel in geslaagd om zijn stukken als dollen te laten werken. Volgens Kasparov had zwart het offer aan moeten nemen, maar het is wel begrijpelijk dat hij het nalaat, want na 27...fxe5 28. fxe5 Pe4 29. Lxd8 Txd8 30. Tc6 is wit actief. 27...Df7-e6 Veeg teken: zwart dacht minder dan een minuut na over deze uiterst gewichtige beslissing. 28. g2-g4 Weer een zeer verrassende aanvalszet 28...h5xg4 29. Pe5xg4 Lf8-g7 Misschien tempoverlies, direct 29...Pe4 was waarschijnlijk sterker, maar hij wilde wits paard niet naar e3 laten komen. 30. Tc1-c7 Pd6-e4 Nu moet hij toch, want wit dreigde 31. Txg7+ 31. Pg4-e3 Lf5-h3 32. Tf1-g1 g6-g5 Het is mis gegaan met zwart. 33. Lf3-g4 Lh3xg4 34. Dd1xg4 De6xg4 35. Tg1xg4 Pe4-d6 36. Lh4-f2 Na 36. Pxd5 zou 36...Pf5 komen. 36...Pd6-b5 37. Tc7-b7 Te8-e4 38. f4-f5 Sluit zwarts Lg7 op. Wit staat nu duidelijk beter, maar in de volgende zetten gaat het wel heel snel naar het einde. 38...Te4xg4 39. Pe3xg4 Td8-c8 40. Tb7-d7 Tc8-c2 Vlak voor de tijdcontrole nog een impulsieve en zinloze zet, terwijl hij nog meer dan twee minuten bedenktijd had. Na 40...Pc7 waren er nog reddingskansen en ook 40...Tc3 was beter dan wat hij doet. 41. Td7xd5 Zwart gaf op. Een beetje vroeg, maar wit staat zeker gewonnen, vooral door de ongelukkige zwarte loper op g7.