Fusieplannen van USAir maken BA en KLM nerveus

ROTTERDAM, 4 OKT. Het nieuws dat USAir de mogelijkheid van een fusie bespreekt met American Airlines en United Airlines, de twee grootste vliegmaatschappijen ter wereld, is niet alleen in Amerikaanse maar ook in Europese luchtvaartkringen ingeslagen als een bom. Als de fusie slaagt zal in Amerika hoe dan ook een reus ontstaan die de concurrentie volledig overschaduwt. Dat kan tot nieuwe fusie-activiteit leiden. Zo wordt in Amerikaanse financiële kringen al gespeculeerd dat Continental Airlines zal worden overgenomen door het bedrijf - American of United - dat USAir niet weet te verschalken. Het Continental-aandeel steeg gisteren al met 1,40 dollar naar 38,6 dollar.

De fusieplannen van USAir zijn natuurlijk ook van groot belang voor British Airways (BA) dat een belang van 25 procent in het wat sukkelende USAir heeft. Een woordvoerder van BA verzekerde dat zijn bedrijf van tevoren op de hoogte was van de gesprekken die partner USAir met American en United voert. “Die interesse toont de waarde van USAir aan”, aldus de zegsman. Hij voegde daar aan toe: “Wij hebben herhaaldelijk een verdere consolidatie van de Amerikaanse burgerluchtvaart voorspeld. Amerika vormt een essentieel onderdeel van onze wereldstrategie en de nieuwe ontwikkeling kan een kans bieden om die strategie verder uit te bouwen.”

British Airways kan volgens luchtvaart-analisten inderdaad zijn voordeel doen met de nieuwe ontwikkeling. Afgelopen mei moest BA nog de helft van zijn 25 procentsbelang in USAir - 200 miljoen dollar - afschrijven nadat de Amerikaanse partner een verlies van 685 miljoen dollar over het laatste boekjaar moest melden. Als American of United hun collega USAir overnemen en BA in één klap een veel grotere Amerikaanse partner krijgt, zal dat verlies van 200 miljoen waarschijnlijk meer dan gecompenseerd worden.

Of het American ofwel United wordt, lijkt voor het Britse bedrijf van minder belang. United zou minder overlappen met USAir en een aantal attractieve Pacific-routes binnenbrengen. Daar staat tegenover dat United al een samenwerkingsverband heeft met Lufthansa en SAS. Maar omdat dit een tamelijk los verband is zonder aandelenruil zou het gemakkelijk zijn in te wisselen voor een samenwerkingsverband met British Airways. American Airlines is één van de weinige grote maatschappijen die nog geen belangrijke partner heeft. Wel praat het vrijblijvend met Air France. Maar American-president Bob Crandell geldt als een uiterst eigengereide en zelfstandige ondernemer die zich mogelijk zal verzetten tegen een belangrijk Brits belang in een combinatie American-USAir.

Wat niet wegneemt dat zowel American als United een groot belang hebben bij een 'code-sharing'-akkoord met British Airways want dat zou hun toegang tot Europa's voornaamste luchthaven Heathrow bij Londen sterk vergroten. Heathrow wordt nu beheerst door BA, en American en United zijn - samen met het kleine Britse Virgin - de enige andere maatschappijen die vanaf Heathrow Transatlantische vliegrechten hebben. Virgin-president Richard Branson kijkt dan ook met argwaan naar mogelijke mega-combinaties American/United-USAir-British Airways. Branson reageerde gisteren: “Hoe groter de combinatie, hoe slechter het zal worden voor de consument. De autoriteiten in Washington en Brussel zullen zorgvuldig moeten overwegen of zulke reusachtige combinaties zinvol zijn.”

Hoewel de voordelen van samenwerking voor zowel een Amerikaanse combinatie als BA voor de hand liggen, blijft de mogelijkheid bestaan dat de Amerikanen de Britten uit hun nieuwe combinatie zullen stoten, dat BA er om één of andere reden zelf niets in ziet, of dat een overheid de transactie verbiedt. In dat - vooralsnog minder voor de hand liggende - geval zou de kans toenemen op hernieuwd samenwerkingsoverleg tussen British Airways en de KLM. Beide maatschappijen voerden vier jaar geleden al fusie-overleg wat toen afketste op een te uiteenlopende waardering van hun inbreng in een nieuw te vormen Brits-Nederlandse onderneming. BA eiste toen een belang van 80 procent terwijl de KLM niet verder wilde gaan dan 60 procent. Als BA zijn Amerikaanse partner USAir zou moeten loslaten, zal het snel op zoek moeten gaan naar een andere Amerikaanse partner.

Ook zouden de Britten via de KLM en haar partner Northwest Airlines weer een gewenste 'Amerikaanse connectie' kunnen krijgen. Maar dan waarschijnlijk op wat andere voorwaarden dan vier jaar geleden. Want in tegenstelling tot de samenwerking BA-USAir, die is belast door de hoge verlies- en ongevallencijfers van het Amerikaanse bedrijf, geldt de samenwerking KLM-Northwest Airlines als een doorslaand succes. Northwest boekte vorig jaar een recordwinst van 296 miljoen dollar op een omzet van 9,14 miljard. Voor een eventuele aansluiting bij de Nederlands-Amerikaanse combinatie zou BA nu vermoedelijk meer moeten bieden dan in 1992. In kringen van Londense analisten wordt al gespeculeerd over een verhouding KLM-BA van 35-65. Het KLM-aandeel schoot vanmorgen met 1,80 gulden bijna 3 procent omhoog naar 58 gulden.