Clinton vraagt respect voor uitspraak; O.J. Simpson door jury vrijgesproken

LOS ANGELES, 4 OKT. De Amerikaanse voormalige sportheld O.J. Simpson is gisteren vrijgesproken van de moord op zijn ex-vrouw en een vriend van haar.

Toen het vonnis van de jury in de rechtszaal in Los Angeles omstreeks tien uur lokale tijd werd voorgelezen, zonden vrijwel alle grote televisiestations in Amerika dat rechtstreeks uit. Miljoenen Amerikanen, onder wie president Clinton, onderbraken hun bezigheden om getuige te zijn van de afloop van het proces dat het land acht maanden in zijn ban heeft gehouden.

Veel kranten brachten binnen enkele uren een extra editie op straat. Op Times Square in New York volgden voetgangers en automobilisten de zitting op een reusachtig televisiescherm.

De reacties op de vrijspraak lopen uiteen van vreugde tot ongeloof en woede. Opiniepeilingen hebben steeds aangegeven dat de meeste blanke Amerikanen menen dat Simpson schuldig is, terwijl de meerderheid van de zwarte Amerikanen in zijn onschuld gelooft. Simpson is zwart, zijn ex-vrouw was blank.

President Clinton wees het Amerikaanse volk er in een verklaring op dat het justitiële systeem “respect voor het vonnis van de jury” vereist. Maar hij zei ook dat “onze gedachten en gebeden bij de families van de slachtoffers van deze verschrikkelijke misdaad zijn”. Hoofdcommissaris Willie Williams van de politie van Los Angeles heeft gezegd dat het onderzoek naar de moord niet heropend wordt omdat “vrijspraak niet betekent dat er andere moordenaars zijn”.

Het ministerie van justitie heeft gisteren bekendgemaakt een onderzoek in te stellen naar de racistische uitlatingen en het wangedrag van Mark Fuhrman, de politieman die een sleutelrol vervulde in het onderzoek en tijdens het proces de kroongetuige was. De verdediging beschuldigde Fuhrman ervan bewijsmateriaal gefabriceerd te hebben, als onderdeel van een politiecomplot tegen Simpson.

De oud-footballheld die meer dan vijftien maanden gevangen heeft gezeten, werd na de vrijspraak meteen in vrijheid gesteld. In een wit minibusje, begeleid door politieauto's en televisiehelikopters, keerde hij terug naar zijn huis in de luxueuze wijk Brentwood. De autorit vormde het contrapunt van de dramatische achtervolging, op 17 juni 1994, toen Simpson om arrestatie te voorkomen in een witte Ford Bronco over de snelwegen van Los Angeles reed, achtervolgd door politieauto's en televisiehelikopters. Gisteravond vierde Simpson zijn vrijspraak met een groot feest voor familie, vrienden en advocaten.

De aanklager kan niet tegen de vrijspraak in beroep gaan. Simpson kan niet nog eens voor dezelfde feiten worden aangeklaagd. Wel zijn de families van de slachtoffers, Nicole Brown Simpson en Ronald Goldman, civiele procedures tegen Simpson begonnen die kunnen leiden tot financiële genoegdoening.

Pagina 5: Bewijslast civiele zaken OJ lichter

Het is niet uitgesloten dat ze die zaken winnen, ook al is Simpson nu onschuldig verklaard, omdat in dergelijke rechtszaken de bewijslast minder zwaar hoeft te zijn dan in een strafzaak. Nicole Brown Simpson (35) en Ronald Goldman (25) werden op de avond van 12 juni 1994 in de tuin van de eerste in een gruwelijke slachtpartij met messteken vermoord. Er waren geen getuigen en er is geen moordwapen gevonden.

Maandag bleek de jury tot algemene verbazing aan minder dan vier uur genoeg te hebben om tot een eenstemmig oordeel te komen in deze gecompliceerde en emotionele rechtszaak, die meer dan acht maanden geduurd heeft. Simpson (48) leek gespannen en somber toen hij staande, met zijn gezicht naar de jury, aanhoorde hoe de gerechtsklerk gisterochtend het vonnis in de volle rechtzaal begon voor te lezen. Maar toen zij de woorden “niet schuldig” had uitgesproken, knepen Simpsons ogen zich even samen als in een snik, en ontspande hij zich geleidelijk in een opgeluchte glimlach. Vrijwel onhoorbaar vormde zijn mond de woorden “Thank You” in de richting van de jury. Hij omarmde zijn advocaat Johnnie Cochran jr. en stak triomfantelijk een vuist in de lucht.

Tegelijkertijd barstte de zuster van Ronald Goldman in huilen uit. Aanklaagster Marcia Clark en haar collega's keken verslagen voor zich uit. Toen de juryleden het zaaltje verlieten, groette een van hen volgens een aanwezige journalist Simpson met een broederlijk gebalde vuist. Een ander jurylid was in tranen uitgebarsten bij het aangezicht van de huilende familie Goldman, aldus diezelfde journalist.

Rechter Lance Ito waarschuwde de juryleden dat de media grote belangstelling zouden hebben voor hun commentaar en hen thuis zouden opsporen. Hij wees ze erop dat ze de media daarin niet behulpzaam hoeven zijn, en verzocht de vertegenwoordigers van de pers enige terughoudendheid te betrachten. De media hebben daaraan niet allemaal gehoor gegeven, maar de juryleden hebben nog nauwelijks een toelichting gegeven op hun oordeel. Volgens het televisiestation ABC heeft een van de juryleden tegen haar dochter gezegd te geloven dat Simpson schuldig is, maar dat het bewijs ontbreekt, onder meer door het demasqué van kroongetuige Fuhrman.

De tien vrouwen en twee mannen (negen zwarten, twee blanken en een hispanic) zijn in de bijna negen maanden dat het proces heeft geduurd in strenge afzondering gehouden. Ze verbleven in een hotel, mochten onderling niet over de zaak spreken en mochten geen televisie of kranten over de zaak volgen. Pas de afgelopen maanden was bezoek van hun partners toegestaan, maar alleen onder de strikte voorwaarde dat ze met hen niet over het proces zouden spreken. De juryleden ontvingen vijf dollar per dag voor hun medewerking.

Simpson stelde in een verklaring die zijn oudste zoon Jason - geen kind van Nicole, maar van Simpsons eerste vrouw - later in de rechtszaal voorlas, dat zijn eerste plicht is zich te wijden aan de opvoeding van zijn jongste twee kinderen “op de manier die Nicole en ik altijd hebben voorbereid”. De twee kinderen, van zeven en negen, zijn het afgelopen jaar aan de voogdij van hun grootouders van moederskant toevertrouwd. Als alles wat tot rust gekomen is, aldus Simpson, zal hij als “voornaamste doel” in zijn leven “de moordenaar of moordenaars opsporen die Nicole en de heer Goldman hebben afgeslacht”.

Advocaat Cochran zei in een persconferentie dat doorslaggevend was dat de aanklager niet aannemelijk had kunnen maken dat Simpson voldoende tijd had om de moorden te kunnen plegen. Ook stelde hij nog eens dat de geloofwaardigheid van de politie van Los Angeles in het proces op fatale wijze is aangestast.

Ook veel televisiecommentatoren betoogden gisteren dat de LAPD, de Los Angeles Police Department, nu voorwerp van een grondig onderzoek moet worden. In het proces kwam aan het licht dat politieman Fuhrman een openlijke racist was, die een loopje nam met het recht. Bij het verzamelen van bewijsmateriaal en bij laboratoriumonderzoek zijn een aantal politiemensen erg slordig te werk gegaan. En er is materiaal verzameld bij de verdachte zonder huiszoekingsbevel.

Officier van justitie Garcetti toonde zich bitter over de vrijspraak. Hij oordeelde dat emotie in het oordeel van de jury de doorslag heeft gegeven.

    • Juurd Eijsvoogel