Belgische begroting krijgt koel onthaal

BRUSSEL, 4 OKT. De gisteren gepresenteerde begroting van de regering-Dehaene kan in België op weinig applaus rekenen. “Knip- en plakwerk”, oordeelt de liberale oppositiepartij VLD. “Te veel eenmalige maatregelen”, zeggen de werkgevers. “Hypocriet”, meent de milieubeweging. “Volgens een boekhoudersconcept”, concluderen de media.

De Belgische begroting voor 1996 staat in het teken van de 3 procentsnorm van het Verdrag van Maastricht - een financieringstekort van 3 procent van het bruto binnenlands produkt is één van de voorwaarden om in 1999 toe te treden tot de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU). Om die norm te halen, wil de Belgische regering volgend jaar ongeveer 110 miljard frank (6 miljard gulden) extra binnenhalen. Bij de ombuigingen ligt de nadruk op belastingverhoging. Zo worden de accijnzen op benzine verhoogd en stijgt de BTW van 20,5 naar 21 procent.

De 3 procentsnorm zal volgens de regering-Dehaene eind 1996 worden gehaald. Vorig jaar bedroeg het financieringstekort nog 5,4 procent, dit jaar 4,3 procent. Maar aan een ander criterium voor de EMU, een staatsschuld van hooguit 60 procent van het bbp, kan België in 1999 onmogelijk voldoen. De staatsschuld, nu 134,2 procent, zal volgend jaar naar verwachting dalen tot 131,1 procent van het bbp. De Belgische regering hoopt op clementie, want in het Verdrag van Maastricht staat dat ook een duidelijk neerwaartse trend voldoende kan zijn.

Het dagblad De Morgen stelt vandaag dat het vasthouden aan de 'heilige 3 procentsnorm' gelijk staat aan het afstaan van nationale soevereiniteit. De Nieuwe Gazet waarschuwt dat het bijeenschrapen van geld om aan de Maastrichtnorm te kunnen voldoen, de koopkracht van de burgers aantast.

Premier Dehaene schreef begin dit jaar vervroegde verkiezingen uit, opdat de nieuwe regering voldoende tijd zou hebben de begroting op te stellen. De afgelopen weken hield Dehaene de spanning over de begroting erin. De verwachting groeide maar het resultaat stelde teleur, aldus gisteren de liberale oppositieleider Herman De Croo. “Wat krijgen we? Belasting op benzine.” De lang verwachte en als pijnlijk aangekondigde begroting blijkt maar heel doordeweeks, schrijven ook de kranten. “Drie weken werk voor een matig resultaat”, concludeert het Franstalige dagblad Le Soir. “Een traditionele cocktail van klassieke besparingen, nieuwe belastingen en boekhoudersingrepen”, stelt De Standaard. “Het aangekondigde groot werkgelegenheidsplan ziet eruit als een minibanenplannetje. En van een diepgaande sanering in de sociale zekerheid is geen sprake.” Volgens de katholieke krant La Libre Belgique hebben te veel taboes gewogen op deze inspiratieloze begroting, die gevaarlijk aan bloedarmoede lijdt.

De begroting bevat geen spectaculaire wondermiddelen, erkende gisteren premier Dehaene bij het voorstellen van zijn beleidsverklaring voor de Kamer. “Is een plan alleen maar goed als er veel spektakel bij zit?” vroeg hij zich af. “Enkel een consequent volgehouden koers kan duurzame resultaten opleveren”, aldus de premier. “Niemand heeft behoefte aan een vuurwerk van nieuwe maatregelen.”

De inkomsten op de begroting van 1996 moeten vooral komen via het verhoging van belasting (40 miljard), meer in het bijzonder via extra accijnzen op benzine en hogere belasting op dieselauto's (totaal 16,5 miljard). “Regering ramt auto”, kopte gisteren de populaire krant Het Nieuwsblad. De automobilistenbond heeft uitgerekend dat de maatregelen de automobilisten zo'n 250 gulden gaan kosten.

Vandaag wordt in de Kamer gedebatteerd over de nieuwe Belgische begroting. Morgen volgt de stemming. De socialisten willen niet raken aan de sociale zekerheid, terwijl Dehaene's eigen partij, de CVP, de kinderbijslag heilig heeft verklaard. De rechtervleugel binnen de CVP is ook tegen belastingverhogingen, die er nu toch komen. Als deze stroming de overhand krijgt binnen de christendemocratische partij, kan dat alsnog leiden tot een coalitiebreuk met de socialisten. De CVP zou dan met de liberale VLD in zee kunnen gaan, die met zijn pas gekozen leider Herman De Croo een gematigder koers volgt dan onder de eerder dit jaar opgestapte Guy Verhofstadt.