Ook leesmoeders kunnen 'assistent' worden in de klas

DEN HAAG, 3 OKT. Staatssecretaris Netelebos (onderwijs) vindt dat ook leesmoeders moeten kunnen doorstromen naar de functie van onderwijsassistent in de kleuterklas. Deze maand nog zal ze de Tweede Kamer schrijven welke rol en positie ze onderwijsassistenten in de kleuterklassen van de basisschool toedicht.

Deze toezegging deed de staatssecretaris gisteren tijdens een overleg met de Tweede Kamer. Nadat een Kamermeerderheid van CDA, PvdA en D66 er bij de algemene politieke beschouwingen voor had gepleit 100 miljoen extra vrij te maken voor het basisonderwijs, repte Netelenbos dit weekeinde al over de bestemming van het bedrag. Het extra geld zou wat haar betreft gestoken moeten worden in de verkleining van de klassen of in onderwijsassistenten die de groepsleerkracht in de laagste klassen van de basisschool terzijde staan. Vandaag zal bij de financiële beschouwingen moeten blijken of er 100 miljoen extra beschikbaar komt buiten de onderwijsbegroting om.

Geen van de fracties staat op voorhand afwijzend tegenover het voorstel het geld te steken in extra hulp voor de groepsleerkracht, zo bleek gisteren in het overleg van de onderwijscommissie in de Kamer. Wel vroegen verschillende woordvoerders om meer duidelijkheid over de positie, de opleiding en de taken van de onderwijsassistent.

Zo blijkt dat met de benaming 'onderwijsassistent' eigenlijk drie verschillende functies op de basisschool bedoeld worden. Allereerst is er een assistent die in het kader van de zogenoemde Melkertbanen als hulpconciërge klusjes verricht voor ongeveer 2.500 gulden bruto per maand. Ook bestaat er al een klasse-assistent in het speciaal onderwijs die de groepsleerkracht bijstaat in de klas voor 3.000 gulden per maand bruto en soms beschikt over een hogeschoolopleiding, soms over een opleiding in het middelbaar beroepsonderwijs, en in andere gevallen geen diploma heeft.

En tot slot komt daar de door Netelenbos geopperde onderwijsassistent-nieuwe-stijl bij die de groepsleerkracht in de laagste klassen van de gewone basisschool terzijde staat. Deze assistenten moeten, vindt de staatssecretaris, in het bezit zijn van een MBO-diploma in de verzorgende of dienstverlenende richting en meer gaan verdienen dan beide andere assistenten. De functie zou, als het aan Netelenbos ligt, ook actieve leesmoeders 'een carrièreperspectief' kunnen bieden, eventueel na een bijscholingscursus.

Over de mogelijkheid het extra geld te gebruiken om de klassen te verkleinen toonde de Kamer zich sceptisch. Met 100 miljoen gulden extra blijkt het niet eens mogelijk elke klas met gemiddeld één leerling te verkleinen.

Mede hierom lieten verschillende onderwijsorganisaties gisteren weten dat het geld niet in kleinere klassen maar in de onderwijsassistenten gestoken moet worden. Zo rekende de Vereniging voor Openbaar Onderwijs voor dat 100 miljoen een vermindering oplevert van een halve leerling per groep. “Er is geen leerkracht die daar in de praktijk iets van merkt”, aldus een woordvoerder. Ook de ABOP, de grootste onderwijsbond, voelt meer voor de aanstelling van onderwijsassistenten. Daardoor kunnen de problemen gericht worden aangepakt, vindt de bond. Groep 1 op de basisschool (kleuters) begint het schooljaar gewoonlijk met een klein aantal leerlingen. De instroom van vierjarigen loopt echter het hele jaar nog door, zodat er al snel een onwerkbare grootte ontstaat. Een onderwijsassistent kan de taken van de leerkracht verlichten.