Naar slakken snuffelen op het strand

Els Pelgrom: Bombaaj! Met tekeningen van The Tjong Khing. Uitg. CPNB, van 4 t/m 14 oktober cadeau in de boekhandel voor iedereen die ten minste ƒ 19,50 aan kinderboeken besteedt.

Tijdens de kinderboekenweek krijg je, net als tijdens de volwassenboekenweek, een geschenk van de boekhandel als je voor meer dan ƒ 19,50 aan boeken uitgeeft. En net als met de volwassen boekenweek is het elke keer de vraag wie het geschenk schrijft, is het een eer voor degene die gevraagd wordt, vindt men de keus soms onbegrijpelijk dom en soms heel geslaagd. Dit jaar is er alle reden om tijdens de kinderboekenweek (van 4 t/m 14 oktober) veel boeken te kopen - niet alleen omdat er almaar ongelooflijk veel goede kinderboeken uitkomen, maar ook omdat wie dit geschenk niet te lezen krijgt echt iets mist.

Het is geschreven door Els Pelgrom. Het heet Bombaaj!

Het gevolg van dit geschenk is dat je een hond wil, en wel precies deze hond, die Bombaaj heet, net als het boek. En behalve dat je Bombaaj wilt hebben, wil je hem ook zijn, en ook in Spanje wonen en heel veel paprika, knoflook, eieren en olijven eten, en verder ook dat het meisje Ana bij je woonde of dat je haar was en dat je dan ook je vader terugvond die Felipe heet, of eigenlijk heeft Bombaaj hem teruggevonden. Ik wil Bombaaj. Want honden, zoals honden denken en ruiken en kijken - er is eigenlijk niets lievers en leukers. Nu niet tenminste, net na het lezen van dit geschenk.

Dit gevoel is ongetwijfeld zo bedoeld, want het thema van de kinderboekenweek is 'Beestenbende' en meer in het bijzonder gaat het over honden en katten, omdat dat toch de dieren zijn die men als kind het meest tegenkomt. Dus een hond als hoofdpersoon van een boek, dat past goed.

Het is wel een tikje riskant om een hond aan het woord te laten. Voor je het weet wordt dat oubollig, dan verschijnt er zo'n hond die inzichten heeft in de wereld waar wij als mensen niet aan kunnen tippen. Maar Els Pelgrom heeft niet zo'n hoogdravende inslag. Ze is eerder nuchter en onsentimenteel - juist daardoor zijn haar boeken ontroerend.

De kracht van Bombaaj! en van de hondenhoofdpersoon is dat de hond nu eenmaal van alles niet begrijpt en zich ook voor allerlei dingen niet echt interesseert. Hij ligt niet de hele tijd met reusachtige nieuwsgierige oren te luisteren naar wat de mensen tegen elkaar te vertellen hebben, hij is een hond en rent in het rond, soms per ongeluk over iemand heen (“mijn poten hadden over die man zijn buik gehold”), hij snuift en ruikt en kijkt en verdwaalt - hij heeft zijn eigen hondedingen aan zijn kop. Dus dat de vader van het meisje Ana weg is, en in wat voor verhouding zijn baas tot Ana staat, dat weet hij allemaal niet zo. Wat hij wel weet is dat Ana ongeveer zo ruikt als het kussen van de baas. Waardoor hij vanaf het eerste moment dat hij haar ziet graag bij haar wil zijn.

Els Pelgrom, die in Spanje woont, heeft al vaker over Spanje geschreven, over het arme, boeren-, dorpse Spanje - bij voorbeeld in haar prachtige boek De eikelvreters. Ze kan het heel goed over erge dingen hebben, over dood en armoede en de hardheid van het leven, zonder dat ze klagerig of larmoyant wordt. Er zit een soort vanzelfsprekende vitaliteit in haar stijl, waardoor ze niet krampachtig hoeft te roepen dat er toch heus, ondanks alles, ook heel wat gelachen wordt - het is net of het leven zich natuurlijk en echt laat zien in haar boeken. Niet opgedirkt. Dat is nog eigenaardiger om mee te maken als de blik die op de wereld geworpen wordt die van een hond is, want wat weten wij van de echte wereld van een hond? Niets immers. Een hond denkt en schrijft meestal ook niet. Toch is alles in Bombaaj! echt. De woordeloze verstandhouding tussen hond en baas en ook die tussen mensen, die gaat zo, zo woordeloos als hier.

Het verhaal in Bombaaj! speelt zich zo'n beetje terzijde af. Waar het in dit boek om gaat, waar het trouwens in elk boek om gaat, zijn de details. De hond begint zijn verhaal op een volkomen irrelevant moment, weidt flink uit over de eigenaardigheden van iets dat de mensen strand noemen, de sensatie van in zee te zijn, de geuren in de berm (“Dat je overal in het droge zand sporen hebt van slakken”), de dorst die men krijgt van hondebrokjes en nog zo van alles dat er voor hem buitengemeen toe doet en waar wij, lezers, niet veel van af weten. Door al deze eigenaardigheden en voorkeuren wordt Bombaaj zo'n innemende hond. Zo innemend dat je hem wilt hebben. En zijn.

    • Marjolein de Vos