Kamer vraagt Melkertbanen op basisschool

DEN HAAG, 3 OKT. De regeringsfracties PvdA, VVD en D66 willen een deel van de 40.000 banen die worden gecreërd in de collectieve sector, de zogenoemde Melkertbanen, gebruiken voor schoolassistenten.

Daarnaast willen PvdA en D66 100 miljoen gulden extra besteden om de klassen in het basisonderwijs kleiner te maken, de VVD wijst de financiering van de hand.

Dit bleek vanmiddag bij de algemene financiële beschouwingen die de Tweede Kamer aan de begroting 1996 wijdt.

Van de 40.000 Melkertbanen zijn er slechts 10.000 toegewezen, rekende het Tweede Kamerlid Van der Ploeg (PvdA) voor. De PvdA - daarin gesteund door VVD en D66 - wil deze banen niet alleen bestemmen voor zorg, ouderenhulp, veiligheid en kinderopvang, maar ook voor schoolassistenten. De grootste oppositiepartij CDA wijst deze suggestie van de hand. “Melkertbanen zijn geen echte banen”, vindt financieel woordvoerder Terpstra. Tweederde van het bedrag van 400 miljoen gulden wil het CDA gebruiken voor extra banen in de marktsector. Uit een doorrekening van het Centraal Planbureau blijkt dat de tegenbegroting van het CDA 8.000 extra banen oplevert in de marktsector. “Er gaan wel 10.000 gesubidieerde banen verloren, maar dat gebeurt ook wanneer de subsidie-periode is afgelopen. Onze banen bieden meer garantie”, aldus Terpstra. Om de kostenoverschrijding in de volksgezondheid in te tomen, bepleit het CDA invoering van een eigen risico van 200 gulden. Daarnaast hoopt Terpstra extra uitgaven (meer cellen en meer politie-agenten) te financieren door meer te bezuinigen op de wachtgelden in het onderwijs en de lastenverlichting anders in te vullen.

Volgens de PvdA en D66 blijven de uitgaven van het rijk volgend jaar 100 miljoen gulden onder het afgesproken plafond. Dit geld willen de financiële woordvoerders Van der Ploeg en Ybema (D66) gebruiken voor het basisonderwijs. VVD-woordvoeder Hoogervorst vindt dat dit geld moet worden gebruikt voor een extra reductie van het financieringstekort. Een bedrag van 100 miljoen dat volgend jaar over is op de rijksbegroting, is volgens minister Zalm (financiën) niet beschikbaar. De bewindsman wil dat gebruiken om het financieringstekort te verlagen, zo blijkt uit antwoorden die hij gisteren naar de Kamer heeft gestuurd.

Het kabinet besteedt volgend jaar 320 miljoen gulden aan een verhoging van het arbeidskostenforfait, het vaste bedrag dat werknemers aan beroepskosten kunnen aftrekken bij de berekening van de loon- en inkomstenbelasting. De PvdA stelt voor dit geld te gebruiken voor de introductie van een werknemersaftrek per 1 januari.

Pagina 2: Lagere lasten vooral voor werknemers

“De PvdA wil de lastenverlichting de komende jaren meer richten op werknemers dan op bedrijven. Het bedrijfsleven boekt recordwinsten en we zijn een partij voor arbeiders. De werknemersaftrek is de beste manier om de werkgelegenheid te bevorderen”, aldus Van der Ploeg. De vaste aftrek moet gelden voor inkomens tussen de 100 en 125 procent van het minimumloon bij een 32-urige werkweek. Van der Ploeg: “Zo worden deeltijdbaantjes gestimuleerd en heeft het een gunstig effect op de koopkracht.”

De PvdA wil verder het kabinetsvoorstel aanpassen om werknemers met een brutoloon tot 115 procent van het minimumloon een korting te geven van 1.185 gulden op de loonbelasting, de zogeheten afdrachtskorting. De PvdA wil dit voor specifieke gevallen verhogen tot 130 procent van het minimumloon. “Een rampzalig, gedetailleerd voorstel”, meent Hoogervorst.

De financieel woordvoerders van PvdA en D66 enerzijds en VVD anderzijds verschillen van mening over het financiële beleid dat het kabinet moet gaan voeren. De VVD wil financiële meevallers gebruiken voor een extra reductie van het financieringstekort; de VVD wordt daarbij gesteund door het CDA. Alleen op die manier kan Nederland straks voldoen aan de voorwaarden om toe te treden tot de Economische en Monetaire Unie (EMU). “Het is niet realistisch om alle meevallers in het tekort te storten”, meent Ybema. Hij wil vasthouden aan de afspraken van het regeerakkoord en een zorgvuldige afweging maken tussen extra lastenverlichting, versterking van de economische infrastructuur en tekortreductie. “We moeten streven naar een EMU-schuldquote van 75 procent in 1998.” Op dit moment bedraagt de overheidsschuld 78,7 procent van het bruto binnenlands produkt, voor volgend jaar wordt een daling voorzien naar 78,4.

Ybema wil een fiscale stimulering voor ondernemers die investeren in gebieden met een economische achterstand, zoals Groningen en Friesland. De financieel woordvoeder wil voor deze gebieden een systeem van vrijae afschrijvingen. Dit kan ondernemers een financieel voordeel opleveren. De D66-suggstie wordt gesteund door de PvdA. D66 en PvdA willen ook dat het kabinet ook extra geld vrijmaakt voor monumentenzorg. Morgen reageren Zalm en zijn staatssecretaris Vermeend op de kritiek van de Tweede Kamer.